SON.TV/ANKARA
Anayasa Mahkemesi, iş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk uygulaması ve işe iade davalarının dava şartı yönünden değerlendirilmesine ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı.
Ulaş Özel’in bireysel başvurusu üzerine verilen ve 21 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararda, işe iade davasının arabuluculuk şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle esasına girilmeden reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği sonucuna varıldı.
AYM’nin İkinci Bölümü, 3 Mart 2026 tarihinde verdiği kararda başvuruyu oybirliğiyle sonuçlandırdı.
İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİYLE SÜREÇ BAŞLADI
Karara göre başvurucu Ulaş Özel, bir güvenlik şirketinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışırken iş akdinin feshedilmesi üzerine İzmir 11. İş Mahkemesinde işe iade davası açtı.
İlk derece mahkemesi davayı kabul ederek feshin geçersizliğine ve başvurucunun işe iadesine karar verdi.
Mahkeme ayrıca işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminat ile kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aylık ücret ve diğer haklara ilişkin de hüküm kurdu.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI KALDIRDI
Davalı tarafların istinaf yoluna başvurması üzerine dosya İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesine taşındı.
Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırdı ve davayı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddetti.
Kararda, arabuluculuk başvurusunda işe iade talebinin usulüne uygun şekilde arabuluculuk sürecine konu edilmediği değerlendirmesine yer verildi.
Bunun üzerine başvurucu, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.
AYM ARABULUCULUK TUTANAKLARINI İNCELEDİ
Anayasa Mahkemesi yaptığı incelemede, arabuluculuk sürecine ilişkin başvuru formunu, ilk tutanak ile son tutanağı ve uyuşmazlık kapsamında belirtilen talepleri birlikte değerlendirdi.
AYM kararında, 24 Şubat 2020 tarihli son tutanakta tarafların işe iade konusunda anlaşamadıklarının imza altına alınmasına dikkat çekildi.
Yüksek Mahkeme, bu durumun işe iade talebinin arabuluculuk görüşmelerine konu edildiğini gösteren bir unsur olduğunu belirtti.
Kararda ayrıca işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin de arabuluculuk sürecindeki talepler arasında bulunduğu kaydedildi.
“AŞIRI ŞEKİLCİ BİR YAKLAŞIM”
Anayasa Mahkemesi, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılacak davalarda arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğunu hatırlattı.
Ancak Yüksek Mahkeme, arabuluculuk şartına ilişkin düzenlemelerin kişilerin hak arama özgürlüğünü imkânsız hâle getirecek veya aşırı derecede zorlaştıracak biçimde yorumlanamayacağını vurguladı.
AYM, somut olayda Bölge Adliye Mahkemesinin işe iade talebi yönünden dava şartının gerçekleşmediği yönündeki değerlendirmesinin başvurucunun dava açmasını zorlaştırdığı sonucuna ulaştı.
Kararda, Bölge Adliye Mahkemesinin arabuluculuk şartına ilişkin kurallar bakımından “aşırı şekilci bir yaklaşım” sergilediği belirtildi.
AĞIR BİR KÜLFET YÜKLEDİĞİNE KARAR VERİLDİ
Yüksek Mahkeme, işe iade talebinin arabuluculuk kapsamında değerlendirilmediği yönündeki katı yorumun başvurucu üzerinde ağır bir külfete neden olduğunu kaydetti.
AYM, söz konusu müdahalenin hedeflenen meşru amaçla orantılı olmadığı sonucuna vardı.
Bu gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verildi. AYM’nin resmî toplantı kaydında da 2022/82055 numaralı başvurunun aynı gerekçeyle ihlal kararıyla sonuçlandığı belirtiliyor.
YENİDEN YARGILAMA YAPILACAK
AYM, hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.
Kararın bir örneğinin, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi aracılığıyla İzmir 11. İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildi.
Anayasa Mahkemesi, yeniden yargılamada davanın nasıl sonuçlanacağı konusunda ise bir değerlendirme yapmadı. Kararda, ihlal kararının davanın kabul veya reddedilmesi gerektiği anlamına gelmediği özellikle vurgulandı.
Yeni yargılamada delilleri değerlendirme ve uyuşmazlığın esası hakkında karar verme yetkisinin ilgili mahkemeye ait olduğu kaydedildi.
TAZMİNAT TALEBİ REDDEDİLDİ
Başvurucu, ihlalin tespitinin yanı sıra yeniden yargılama ile 50 bin TL maddi ve 50 bin TL manevi tazminat talebinde bulundu.
AYM, yeniden yargılamanın ihlalin sonuçlarını gidermek için yeterli bir giderim sağlayacağı kanaatine vararak tazminat talebini reddetti.
Başvurucuya 664,10 TL harç ve 40 bin TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40 bin 664,10 TL yargılama giderinin ödenmesine karar verildi.
Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine de hükmedildi.
Karar 3 Mart 2026 tarihinde oybirliğiyle alındı ve 21 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
ETİKETLER: #anayasaMahkemesi #aym #işeİade #arabuluculuk #işHukuku #mahkemeyeErişimHakkı #adilYargılanma #resmiGazete #zorunluArabulucul
Anayasa Mahkemesi, işe iade talebinin arabuluculuk sürecine konu edilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddedilmesini hak ihlali saydı. Yüksek Mahkeme, arabuluculuk son tutanağında işe iade konusunda anlaşmaya varılamadığının yer almasına rağmen davanın reddedilmesini “aşırı şekilci yaklaşım” olarak değerlendirdi. Karar, yeniden yargılama yapılması için ilgili mahkemeye gönderildi. Read More