{"id":1862,"date":"2025-08-19T12:01:22","date_gmt":"2025-08-19T12:01:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lopsssdoner.com\/?p=1862"},"modified":"2025-08-19T12:12:59","modified_gmt":"2025-08-19T12:12:59","slug":"marksizm-hala-guncel-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/2025\/08\/19\/marksizm-hala-guncel-mi\/","title":{"rendered":"MARKS\u0130ZM HALA G\u00dcNCEL M\u0130"},"content":{"rendered":"\n
Tony Cliff<\/em><\/td><\/tr>
Marksizm h\u00e2l\u00e2 g\u00fcncel mi?

Bize okutulan resmi tarih b\u00fcy\u00fck adamlar\u0131n, krallar\u0131n, generallerin ve imparatorlar\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kleopatra hakk\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fim \u015fey s\u00fctle banyo yapmas\u0131yd\u0131. \u00d6\u011fretmen asla s\u00fct\u00fcn kimler taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi ve ka\u00e7 M\u0131s\u0131rl\u0131 \u00e7ocu\u011fun yoksulluk i\u00e7inde ac\u0131 \u00e7ekti\u011fini anlatmazd\u0131. Napolyon hakk\u0131nda okutulan ise 1812\u2019de Rusya\u2019ya girdi\u011fidir. Bunun sonucunda ka\u00e7 Rus ve Frans\u0131z k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn can verdi\u011fine kimse de\u011finmez.

A\u015fa\u011f\u0131dan sosyalizm

Oysa as\u0131l \u00f6nemli \u015feyler milyonlar\u0131n eyleminde yatar. Kom\u00fcnist Manifesto bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar:
\u015eimdiye kadar b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131n tarihi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin tarihidir. \u00d6zg\u00fcr insan ve k\u00f6le, efendi ve k\u00f6le, lonca sahibi ve ustaba\u015f\u0131, bir di\u011fer de\u011fi\u015fle; bask\u0131 yapan s\u0131n\u0131f ve bask\u0131ya maruz kalan s\u0131n\u0131f, kimi zaman gizli, kimi zaman a\u00e7\u0131k ama s\u00fcrekli m\u00fccadele i\u00e7inde birbirinin kar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131r; ve her m\u00fccadele ya toplumun devrimci yeniden yap\u0131lanmas\u0131yla ya da \u00e7at\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar\u0131n birlikte \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle sonu\u00e7lan\u0131r.
Hem Stalinist \u201csosyalizm\u201d hem Sosyal Demokrat \u201csosyalizm\u201d yukardan sosyalizmdir. Stalinistler i\u00e7in bu apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. Stalin ne zaman hap\u015f\u0131rsa b\u00fct\u00fcn parti \u00fcyeleri mendil \u00e7\u0131kartmak zorundayd\u0131lar.
\u0130lk bak\u0131\u015fta Sosyal Demokrat \u201csosyalizm\u201d demokratik g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, fakat ger\u00e7eklikte tamamen elitistir. Sokaktaki erkek ve kad\u0131nlardan beklentileri, her d\u00f6rt yada be\u015f y\u0131lda bir kendilerine oy vermeleri, sonra evlerine gidip y\u00f6netme i\u015fini ba\u015fkalar\u0131na b\u0131rakmalar\u0131d\u0131r. E\u011fer bir ki\u015fi hayat\u0131 boyunca on defa oy kulansa, biz biliyoruz ki, onun kullanabildi\u011fi demokrasi toplam otuz dakikay\u0131 ge\u00e7mez. Abe Lincoln\u2019un da s\u00f6yledi\u011fi gibi \u201cToplumu yar\u0131 \u00f6zg\u00fcr yar\u0131 k\u00f6le yapamazs\u0131n\u0131z.\u201d Sosyal Demokrat liderler istiyorlar ki kitleler ya\u015famlar\u0131n\u0131 k\u00f6le olarak s\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn ve sadece yar\u0131m saatlik demokrasi kullans\u0131nlar.

Kapitalizmin \u00e7eli\u015fkileri

Kapitalizmde \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip de\u011fildirler; \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip olanlar da \u00e7al\u0131\u015fmazlar.
Kapitalizmde i\u015f\u00e7iler fabrika, demiryollar\u0131, hastane gibi b\u00fcy\u00fck \u00fcnitelerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu \u00fcniteler \u015fu yada bu say\u0131da i\u015f\u00e7iyi kapsar. Yani \u00fcretim sosyal bir s\u00fcre\u00e7tir. Ancak m\u00fclkiyet sosyal de\u011fildir. M\u00fclkiyet bireylerin, \u015firketlerin ve devletlerin elindedir.
Her bir \u00fcretim \u00fcnitesinde planl\u0131 \u00fcretim yap\u0131l\u0131r. Fakat sermayenin de\u011fi\u015fik \u00fcnitelerini koordine eden ortak planlar yoktur. Volkswagen otomobil fabrikas\u0131nda her otomobil ba\u015f\u0131na bir motor, bir kaporta, d\u00f6rt tekerlek (yada ek olarak bir tane stepne) \u00fcretilir. \u00dcretimin de\u011fi\u015fik b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131nda koordinasyon yoksa \u00fcretim ger\u00e7ekle\u015femez. Fakat Volkswagen ile General Motors aras\u0131nda koordinasyon yoktur. Kapitalizmde plan ve anar\u015fi ayn\u0131 paran\u0131n iki ayr\u0131 y\u00fcz\u00fc gibidirler.
Kapitalizmi, feodalizm ve sosyalizm ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak yararl\u0131 olabilir. Feodalizmde, ekonominin genelinde ve tek tek \u00fcretim \u00fcnitelerinde planlamadan bahsedilemez. Sosyalizmde ise ekonominin her \u00fcnitesinde ve ekonominin genelinde planlama uygulanacakt\u0131r.
Kapitalizmde devasa dinamikler ve \u00fcretkenlik ile anar\u015fi ayn\u0131 zamanda yan yana varoldu\u011fu i\u00e7in, biz bollu\u011fun ortas\u0131nda yoksulluk ile y\u00fcz y\u00fczeyiz. Binlerce y\u0131l insanlar yeterince yiyecek olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u00e7 kald\u0131lar. Piyasada fazla yiyecek oldu\u011fu i\u00e7in insanlar\u0131n a\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131 yegane sosyal d\u00fczen kapitalizmdir. Fazla tah\u0131l Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde okyanusa d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor, \u00fcstelik bunun i\u00e7in \u00f6zel gemiler in\u015fa ediyorlar. Tek ama\u00e7 tah\u0131l fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fcksek tutmak. Yoksulluk ve zenginlik tarihte daha \u00f6nce asla g\u00f6r\u00fclmedik bir boyuta ula\u015ft\u0131. \u00d6rne\u011fin 58 milyarder d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131n gelirine e\u015fit zenginli\u011fe sahipler. Bu n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7inde yaln\u0131z yoksullar de\u011fil ayn\u0131 zamanda zengin say\u0131labilecekler de var. Her bir milyarder 60 milyon insan\u0131n gelirine e\u015fit bir zenginli\u011fe sahip.

Sermayeler aras\u0131 rekabet ve i\u015f\u00e7ilerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi

Feodalizmde, feodal bey kendi hayat\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in serfleri ezip s\u00f6m\u00fcr\u00fcyordu. Marks\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi, \u201cserflerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc feodal beyin midesinin geni\u015fli\u011fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131.\u201d Ford\u2019u i\u015f\u00e7ileri s\u00f6m\u00fcrmeye motive eden ise kendi t\u00fcketim iste\u011fi de\u011fildir. \u00d6yle olsayd\u0131, sermayenin s\u0131rt\u0131m\u0131zdaki y\u00fck\u00fc hafif olurdu. S\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc motive eden g\u00fc\u00e7, t\u00fcketim de\u011fil, sermaye birikimidir. General Motors ile rekabette ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan Ford, s\u00fcrekli yat\u0131r\u0131m yapmak fabrikay\u0131 tekrar tekrar donatmak zorunda. Sermayeler aras\u0131 rekabetin neden oldu\u011fu bu anar\u015fi, i\u015f\u00e7ileri bu sermaye birimlerinde diktat\u00f6rce bask\u0131lara maruz b\u0131rak\u0131r.

Kapitalist devletin do\u011fas\u0131

Bize her zaman devletin b\u00fct\u00fcn toplumun \u00fcst\u00fcnde oldu\u011fu ve ulusu temsil etti\u011fi anlat\u0131l\u0131r. Kom\u00fcnist Manifesto, devletin, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n silah\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturur: Modern Devlet, b\u00fct\u00fcn burjuvazinin i\u015flerini y\u00f6neten bir icra komitesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.
Ba\u015fka bir yerde Marks, Devleti \u201csilahlanm\u0131\u015f bireyler ve aksesuarlar\u0131\u201d (ordu, polis ve hapishaneler) diye tarif eder.
Marks orduyu \u201c\u00f6l\u00fcm end\u00fcstrisi\u201d olarak adland\u0131r\u0131r ve bu ger\u00e7ek sanayiye ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7leri belirler. Orta\u00e7a\u011fda k\u00f6yl\u00fcde bir at ve odun sapan varken, s\u00fcvaride daha iyi bir at ve k\u0131l\u0131\u00e7 vard\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda milyonlarca insan cepheye g\u00f6nderilirken milyonlarca insan da kur\u015fun d\u00f6kmek i\u00e7in fabrikalara seferber edildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise, bir parmak bir tu\u015fa bas\u0131nca milyarlarca dolar\u0131 oradan oraya transfer edebilirken, ba\u015fka bir parmak ba\u015fka bir tu\u015fa bas\u0131nca Hiro\u015fima\u2019da 60 bin insan yok oluyor. Mars\u2019tan uzayl\u0131lar d\u00fcnyada be\u015f parmakl\u0131 bir eldiven bulsalar buna anlam veremezler. Ancak eldivenin i\u015flevini bildiklerinde durum a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fur. Ayn\u0131 \u015fekilde, ordunun d\u00fczenlenme \u015fekli, b\u00fct\u00fcn toplumun sosyal yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. Orduda generaller, subaylar ve erler varsa fabrikada menajer, ustaba\u015f\u0131 ve i\u015f\u00e7iler olacakt\u0131r. Bir hiyerar\u015fi di\u011ferine denk d\u00fc\u015fer.

Proleter devrim

Kapitalistleri m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmek i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik g\u00fcc\u00fc eline almas\u0131 gerekiyor. Ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 var olan devlet mekanizmas\u0131n\u0131 devralamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kapitalist devlet toplumdaki hiyerar\u015fiyi yans\u0131t\u0131yor. \u0130\u015f\u00e7ilerin hiyerar\u015fik devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle y\u0131kmalar\u0131 ve yerine s\u00fcrekli ordusu ve b\u00fcrokrasisi olmayan, b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlilerin se\u00e7ildi\u011fi ve yerine g\u00f6re geri \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, se\u00e7ilen temsilcilerin temsil ettikleri i\u015f\u00e7ilerden daha fazla para almad\u0131klar\u0131 bir devlet kurmalar\u0131 gerekiyor. Marks bu sonuca Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fc inceledikten sonra vard\u0131. Kom\u00fcnist Manifesto\u2019da der ki:
Bundan \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn tarihsel hareketler, az\u0131nl\u0131klar\u0131n ya da az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in varolan hareketlerdi. Proleter hareket ise bilin\u00e7li ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fun bu \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in olan hareketidir.
Marks, devrimin neden gerekli oldu\u011funu \u015f\u00f6yle izah ediyor: Egemen s\u0131n\u0131f zenginli\u011fini ve erkini zor alt\u0131nda kalmad\u0131k\u00e7a vermez; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 da y\u00fczy\u0131llar\u0131n birikmi\u015f pisli\u011finden devrim olmaks\u0131z\u0131n kurtulamaz.
Kapitalizm i\u015f\u00e7ileri hem birle\u015ftirir hem de b\u00f6ler. \u0130\u015f ve ev i\u00e7in yan\u0131ndaki i\u015f\u00e7i ile rekabet etmek i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 par\u00e7alar; patrona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek ise birle\u015ftirir. En b\u00fcy\u00fck birli\u011fi ve devrimin kalbini kitle grevlerinde g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Devrim bir gecelik mesele de\u011fildir, grevler ve g\u00f6sterilerden olu\u015fan ve i\u015f\u00e7ilerin g\u00fcc\u00fc fiili olarak ele ge\u00e7irmeleri ile noktalanan bir s\u00fcre\u00e7tir. \u015eiddete gelince, bu s\u0131k\u00e7a ve yanl\u0131\u015f olarak devrim ile e\u015fit g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r ama Marks\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi \u201c\u015fiddet, yeni bir toplumun ebesidir\u201d. Dikkatinizi \u00e7ekerim; \u201cebesidir\u201d, bebe\u011fin kendisi de\u011fil, yani yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r.
Devrimin en \u00f6nemli olgusu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlerdir. Bir \u00f6rnek vereyim: \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131nda Yahudiler korkun\u00e7 bask\u0131larla, katliamlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yd\u0131lar, Petrograd ve Moskova\u2019da ya\u015famalar\u0131 \u00f6zel izne ba\u011fl\u0131yd\u0131. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir dizi daha yasak ve bask\u0131 s\u00f6z konusuydu. Devrim s\u0131ras\u0131nda ise Petrograd \u0130\u015f\u00e7i Konseyi\u2019nin ba\u015fkan\u0131 olarak bir Yahudi, Tro\u00e7ki, Moskova konseyinin ba\u015fkan\u0131 olarak bir ba\u015fka Yahudi, Kamanev, Sovyet Cumhuriyeti\u2019nin ba\u015fkan\u0131 olarak bir diger Yahudi, Sverdlov, se\u00e7ildi. Tro\u00e7ki K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun ba\u015f\u0131ndayd\u0131.
\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimi ifade eden bir ba\u015fka \u00f6rnek de 1917 devrim aylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Lunacharsky\u2019nin 30-40 bin ki\u015filik toplant\u0131larda William Shakespeare ya da Yunan sanat\u0131 \u00fczerine 2-3 saatlik konu\u015fmalar yapmas\u0131d\u0131r.
Lenin, devrimin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in gerekli d\u00f6rt \u00f6n ko\u015fulu \u015f\u00f6yle s\u0131ralar:
1- Toplumda genel ve derin bir krizin varl\u0131\u011f\u0131,
2- \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n her \u015feyin eskisi gibi devam etmesine art\u0131k katlanmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymas\u0131,
3- Egemen s\u0131n\u0131f\u0131n her \u015feyi eskisi gibi s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fine dair olan g\u00fcvenini kaybetmesi ve kendi i\u00e7inde kavga ve b\u00f6l\u00fcnmeler ya\u015famas\u0131,
4- Devrimci bir partinin varl\u0131\u011f\u0131.

Ya sosyalizm ya fa\u015fizm

Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Marks\u2019tan yap\u0131lan al\u0131nt\u0131da, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ya b\u00fct\u00fcn toplumun yeniden yap\u0131lanmas\u0131 ya da \u00e7at\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar\u0131n birlikte \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftu. Marks bu sonuca Roma k\u00f6leci toplumunun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne bakarak vard\u0131. Spartacus yenilmi\u015fti, k\u00f6leler, k\u00f6le sahibi s\u0131n\u0131f\u0131 y\u0131kamad\u0131lar ama toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fand\u0131; k\u00f6lelik ortadan kalkt\u0131, k\u00f6le sahiplerinin yerini Feodal Beyler ald\u0131.
Engels ayn\u0131 fikri, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki alternatifin ya sosyalizm ya da barbarl\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyerek formule etti. Rosa Luxemburg bunu daha da geli\u015ftirdi. Ama her ikisi de barbarl\u0131k hakk\u0131nda bizim neslimizden \u00e7ok daha az \u015fey biliyorlard\u0131. Engels 1895\u2019de \u00f6ld\u00fc, Rosa Luxemburg ise 1919\u2019da katledildi. Her ikisi de Nazi Almanyas\u0131\u2019n\u0131n gaz odalar\u0131n\u0131, Hiro\u015fima ve Nagasaki\u2019yi, Afrika\u2019daki kitlesel a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmediler.
Naziler iktidar kap\u0131lar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131nda, Sosyal Demokrat Parti\u2019nin (SPD) liderleri sand\u0131lar ki varolan durum Nazilere alternatiftir. Bu nedenle Hindenburg\u2019un ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oy kulland\u0131lar, \u00e7\u00fcnk\u00fc Hindenburg muhafazakard\u0131, Nazi de\u011fildi. Ancak 30 Ocak 1933\u2019de Nazi olmayan muhafazakar Hidenbur, Hitler\u2019i yeni Ba\u015fbakan olarak h\u00fck\u00fcmet kurmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Sosyal Demokratlar, Bruening\u2019\u0131n i\u015f\u00e7i haklar\u0131na sald\u0131ran yasalar\u0131n\u0131 desteklediler ve b\u00f6ylece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 demoralize ederek Nazilerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrd\u00fcler. Sendikalar\u0131n s\u00f6zde teorisyeni Fritz Tarnow; \u201ckapitalizm hasta, biz kapitalizmin doktorlar\u0131y\u0131z\u201d saptamas\u0131nda bulundu. Halbuki Marks \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kapitalizmin mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r\u201d der. Doktor ve mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131 aras\u0131nda biraz fark vard\u0131r. Doktor yast\u0131\u011f\u0131 hasta adam\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131na koyar, mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcne s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 bast\u0131r\u0131r.
Fa\u015fizm umutsuzlu\u011fun, sosyalizm ise umudun hareketidir. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in de fa\u015fizmle m\u00fccadele sadece fa\u015fistlerle m\u00fccadele de\u011fil, fa\u015fizme ortam haz\u0131rlayan umutsuzlu\u011fa kar\u015f\u0131 bir m\u00fccadele olmal\u0131d\u0131r. Farelerle u\u011fra\u015fmak gerekir ama la\u011f\u0131mlar temizlenmezse fareler yine \u00e7o\u011fal\u0131r. Fa\u015fistlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele verirken kapitalizme ve fa\u015fizme ortam haz\u0131rlayan i\u015fsizlik ve yoksullukla da m\u00fccadele etmek gerekiyor.

Marksizm her zamankiden daha ge\u00e7erli

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kapitalizmin \u00e7eli\u015fkileri Marks\u2019\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc 1883\u2019den \u00e7ok daha derin. Bu \u00e7eli\u015fkileri ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015flerde, artarda patlak veren sava\u015flarda, her yerde g\u00f6r\u00fcyoruz. Yine g\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 1883\u2019de oldu\u011fundan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc. Bug\u00fcn G\u00fcney Kore i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 1883\u2019de b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck. G\u00fcney Kore ise d\u00fcnyan\u0131n sadece onbirinci g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomisi. Bunlara ABD, Japonya, Rusya, Almanya, \u0130ngiltere i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 eklersek, sosyalizmin potansiyeli her zamankinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve Marksizm her zamankinden daha g\u00fcncel.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tony Cliff Marksizm h\u00e2l\u00e2 g\u00fcncel mi? Bize okutulan resmi tarih b\u00fcy\u00fck adamlar\u0131n, krallar\u0131n, generallerin ve imparatorlar\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kleopatra hakk\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fim \u015fey s\u00fctle banyo yapmas\u0131yd\u0131. \u00d6\u011fretmen asla s\u00fct\u00fcn kimler taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi ve ka\u00e7 M\u0131s\u0131rl\u0131 \u00e7ocu\u011fun yoksulluk i\u00e7inde ac\u0131 \u00e7ekti\u011fini anlatmazd\u0131. Napolyon hakk\u0131nda okutulan ise 1812\u2019de Rusya\u2019ya girdi\u011fidir. Bunun sonucunda ka\u00e7 Rus ve Frans\u0131z k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn can verdi\u011fine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1862","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelink"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1862"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1863,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1862\/revisions\/1863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}