{"id":1834,"date":"2025-08-19T11:53:48","date_gmt":"2025-08-19T11:53:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lopsssdoner.com\/?p=1834"},"modified":"2025-08-19T12:13:28","modified_gmt":"2025-08-19T12:13:28","slug":"demokratiklesmede-ilk-hedefler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/2025\/08\/19\/demokratiklesmede-ilk-hedefler\/","title":{"rendered":"DEMOKRAT\u0130KLE\u015eMEDE \u0130LK HEDEFLER"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><em>Prof. Dr. B\u00fclent TAN\u00d6R<\/em><\/td><\/tr><tr><td>T\u00fcrkiye&#8217;de demokratikle\u015fme program\u0131nda at\u0131lmas\u0131 gerekli ve m\u00fcmk\u00fcn ilk ad\u0131mlar neler olabilir? Bu yaz\u0131n\u0131n konusu bu sorular\u0131n cevaplar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6neliktir.<br>Hemen d\u00fczeltilmesi ya da a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken iki husus var: Yukar\u0131daki sorular T\u00fcrkiye&#8217;nin demokrasiden hi\u00e7 nasibini almam\u0131\u015f otoriter bir rejim alt\u0131nda oldu\u011fu, yap\u0131lacak her \u015feyin &#8220;demokratikle\u015fmenin ilk ad\u0131m\u0131&#8221; olaca\u011f\u0131 \u015feklinde bir yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceye yer vermemelidir. Birinci nokta budur. \u0130kinci husus da, bu t\u00fcrden sorulara verilecek cevaplar\u0131n ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fidir. Dolay\u0131s\u0131yla bu yaz\u0131da \u00f6nerilecek olanlar bir &#8220;haz\u0131r re\u00e7ete&#8221; anlam\u0131na gelmez.<br>Yine yukar\u0131daki form\u00fclasyonlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki kavram\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek ve bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klamakta yarar vard\u0131r: Gerekli ve m\u00fcmk\u00fcn. Bunlarla kastedilen \u015fudur: Ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u00f6nerilecek de\u011fi\u015fikliklerin hem \u00f6nemli etkiler yaratacak t\u00fcrden olmalar\u0131, hem de bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullarda (bile) hayata ge\u00e7irilebilmelerinin imkans\u0131z olmamas\u0131.<br>Bu fikri \u015f\u00f6yle de ifade etmek m\u00fcmk\u00fcn olabilir: Hangi de\u011fi\u015fiklikler hem d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlidir, hem de bunun tersine b\u00fcy\u00fck bir &#8220;getiri&#8221; vaad etmektedir? Yaln\u0131z T\u00fcrkiye&#8217;nin ve \u00fclke insanlar\u0131n\u0131n huzuru bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 alandaki yaln\u0131zla\u015fma tehlikesini gidermek bak\u0131m\u0131ndan.<br>Burada sunulan kalemler asl\u0131nda daha \u00f6nce haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fum T\u00fcrkiye&#8217;de Demokratikle\u015fme Perspektifleri (T\u00dcS\u0130AD, 1997) ve bunu iki y\u0131l sonra g\u00fcncelle\u015ftiren bir \u00e7al\u0131\u015fmadan hareketle d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu yeni \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n Haziran ay\u0131 i\u00e7inde kamuya a\u00e7\u0131klanmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir.<br>Yeni TBMM&#8217;nin topland\u0131\u011f\u0131 ve yeni h\u00fck\u00fcmetin olu\u015fturulmas\u0131 a\u015famalar\u0131na girildi\u011fi g\u00fcnlerde, b\u00f6yle somut ara\u015ft\u0131rma ve \u00f6neri paketlerinin yararl\u0131 olmas\u0131 umulur. Meclis \u00e7o\u011funluklar\u0131n\u0131n bu t\u00fcrden aran\u0131\u015flara dikkat g\u00f6stermeye haz\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu ise bizi \u00e7ok da i\u015fgal etmemelidir.<br>Yukar\u0131da an\u0131lan raporun sistemati\u011fini izleyerek burada (\u015fimdilik) oniki noktaya i\u015faret etmekte yarar g\u00f6r\u00fcyorum. K\u0131sa notlar halinde bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri de sunulmu\u015ftur.<br><strong>1-&nbsp;<\/strong>Parti i\u00e7i demokrasiye hizmet bak\u0131m\u0131ndan belli oranda \u00f6nse\u00e7im zorunlulu\u011fu getiren yasa de\u011fi\u015fikli\u011fine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u00d6zellikle son genel se\u00e7imlerde bunun gereklili\u011fi daha da iyi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Nitekim bu yoldaki taleplerde bir canlanma vard\u0131. Bu zorunlu \u00f6nse\u00e7im uygulamas\u0131n\u0131n delegelerle de\u011fil, partinin b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleriyle yap\u0131lmas\u0131 gere\u011fi de unutulmamal\u0131d\u0131r. Parti i\u00e7i demokrasi konusunda hukukun pay\u0131na d\u00fc\u015fen \u00e7ok fazla gayret yoktur. Bu daha \u00e7ok bir demokratik e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr i\u015fidir. Bu nedenle, hukukta zorlamalarla bu hedefe ula\u015f\u0131lamaz. Yasa de\u011fi\u015fiklikleri yoluyla elde edilebilecek nispi yararlardan birisi, yukar\u0131da i\u015faret edilen alandad\u0131r.<br><strong>2-<\/strong>&nbsp;Az\u0131nl\u0131k yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 Siyasi Partiler Kanunu md.81 h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir kere maddenin kendi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u00dcstelik bu maddeyle \u00fclkedeki dil ve k\u00fclt\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fi olgusuna partilerin e\u011filmesi yasaklanmakta, en demokratik k\u00fclt\u00fcrel haklar s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokulmaktad\u0131r. Burada asl\u0131nda bir &#8220;k\u00fclt\u00fcr soyk\u0131r\u0131m\u0131&#8221; ruhu vard\u0131r. Hi\u00e7 de \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 olmad\u0131klar\u0131 halde pek \u00e7ok siyasal parti 1970&#8217;li y\u0131llardan bu yana s\u0131rf bu maddeye ve bunun eski yasadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan maddeye dayan\u0131larak kapat\u0131labilmi\u015ftir. Son olarak Anayasa Mahkemesi&#8217;nin Demokratik Kitle Partisi&#8217;nin kapat\u0131lmas\u0131na da bir tek oy fark\u0131yla karar verdi\u011fi, dayand\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7elerden birinin de bu madde h\u00fckm\u00fc oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u015eerafettin El\u00e7i&#8217;nin ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi bu partinin kapat\u0131lmas\u0131, \u00fclke siyasal ve partisel sisteminin demokratik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 giri\u015fimlere ne kadar kapal\u0131 oldu\u011funun bir kan\u0131t\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir durum herhalde ancak ter\u00f6r ve ayr\u0131l\u0131k yanl\u0131lar\u0131n\u0131n arzu edece\u011fi bir tablodur. \u0130lgili yasan\u0131n di\u011fer maddeleri ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ya da devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc aleyhine davran\u0131\u015flar\u0131, kapatma yapt\u0131r\u0131m\u0131na ba\u011flayan \u00e7ok say\u0131da h\u00fck\u00fcm bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan, md. 81&#8217;in kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Mevzuatta bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 bir bo\u015fluk do\u011facak de\u011fildir. Bo\u015fluk \u015fu anda vard\u0131r ve bu durumun vahametini idrak ve bunu giderecek cesaret konusundad\u0131r.<br><strong>3-<\/strong>&nbsp;Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n yerinin korunmas\u0131na ili\u015fkin Siyasi Partiler Kanunu md.89 h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu noktada sistematik bir yanl\u0131\u015f anlama vard\u0131r. Talep edilen de\u011fi\u015fiklik, D\u0130B&#8217;in devlet ayg\u0131t\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve din i\u015flerinin cemaatlere verilmesi de\u011fil, bunu programlar\u0131na alan ama laiklik konusunda herhangi bir \u015f\u00fcpheli durumlar\u0131 olmayan partilerin, s\u0131rf bu sebepten dolay\u0131 kapat\u0131lmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesidir. Buna benzer olaylar ya\u015fanm\u0131\u015f ve laiklik i\u00e7inde bir se\u00e7enek arayan partiler s\u0131rf bu maddeye muhalefetten kapat\u0131labilmi\u015ftir. Oysa, D\u0130B&#8217;in mevcut stat\u00fcs\u00fc (Anayasa md.136), laikli\u011fin tek modeli de\u011fildir ve olamaz. Bu model bug\u00fcn de h\u00e2l\u00e2 gerekli ve yararl\u0131 olabilir. Ancak, laikli\u011fe ba\u011fl\u0131l\u0131k ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde ba\u015fka \u00f6rg\u00fctlenme se\u00e7enekleri sunan partilere de sistemin duvar \u00e7ekmemesi demokrasinin bir gere\u011fidir. Anayasa ve yasada laikli\u011fi koruyucu pek \u00e7ok ve gerekli h\u00fck\u00fcm varken, bu maddenin sakl\u0131 tutulmas\u0131nda \u0131srar etmek de gereksiz bir korku belirtisidir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu h\u00fckm\u00fcn cesaretle kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<br><strong>4-<\/strong>&nbsp;\u0130\u015fbirli\u011fi ve ittifak yasaklar\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131, belediye ba\u015fkan\u0131 se\u00e7imleri iki turlu olmal\u0131d\u0131r. Son se\u00e7ime giden partilerin ve cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n bu yoldaki dilekleri hen\u00fcz \u00e7ok tazedir. \u0130\u015fbirli\u011fi ve ittifak yasaklar\u0131 anlams\u0131zd\u0131r. Ulusal baraj y\u00fcz\u00fcnden son se\u00e7imlerde 6 milyon civar\u0131nda oy, de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ulusal baraj\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, e\u011fer bu m\u00fcmk\u00fcn olmuyorsa ya da bununla birlikte ittifak ve i\u015fbirli\u011fi yasaklar\u0131n\u0131n da kald\u0131r\u0131lmas\u0131 milli iradenin temsiline hizmet demek olacakt\u0131r. Belediye ba\u015fkanlar\u0131 se\u00e7imlerinin h\u00e2l\u00e2 iki turlu hale getirilememi\u015f olmas\u0131n\u0131n sak\u0131ncalar\u0131, son se\u00e7imlerde daha da iyi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n o \u00e7evre se\u00e7menlerinin yar\u0131s\u0131ndan \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck say\u0131larla g\u00f6reve gelebilmelerinin, se\u00e7men iradesi ve demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ifade etti\u011fi anlam son derece olumsuzdur. Bu konuda i\u015flenen bir hata, ulusal genel se\u00e7imler i\u00e7in ve belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri i\u00e7in, birlikte iki turlu sistemde \u0131srar edilmi\u015f olmas\u0131ndand\u0131r. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, belli ba\u015fl\u0131 partilerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, milletvekili se\u00e7imlerinde iki turlu sisteme asl\u0131nda g\u00f6n\u00fclden yatk\u0131n de\u011fillerdir. Fakat ayn\u0131 \u015fey belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n se\u00e7imi i\u00e7in s\u00f6ylenemez. Bu iki se\u00e7im birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli ve ki\u015fi-organ se\u00e7imi demek olan belediye ba\u015fkan\u0131, iki turlu usulle se\u00e7ilmelidir.<br><strong>5-<\/strong>&nbsp;Yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu konuda bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00f6nerisi zaten ge\u00e7en d\u00f6nemde yap\u0131lm\u0131\u015f, ancak sonuca ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n su\u00e7 i\u015fleme ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 ya da su\u00e7 i\u015flemi\u015f olanlar\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 bir z\u0131rh olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ba\u015fka \u00fclkelerde de oldu\u011fu gibi bu kurumun koruma alan\u0131 daralt\u0131lmal\u0131, milletvekillerinin su\u00e7lanmas\u0131na ve yarg\u0131lanmas\u0131na engel olmamal\u0131d\u0131r. Buna paralel olarak, yasama sorumsuzlu\u011fu denen ve meclis \u00fcyelerinin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve oylar\u0131ndan dolay\u0131 k\u0131nanmamalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kurumla ilgili olarak 1982 Anayasas\u0131n\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu istisna kald\u0131r\u0131lmal\u0131, yasama sorumsuzlu\u011fu mutlak hale getirilmelidir.<br><strong>6-<\/strong>&nbsp;\u00dcniversite y\u00f6neticileri se\u00e7imle belirlenmelidir. 1946&#8217;dan beri \u00fcniversitelerimizin sahip oldu\u011fu bir hak 1980 askeri rejimiyle geri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zerk \u00fcniversite m\u00fccadelesinin temellerinden biri, belki de birincisi bu noktadad\u0131r. Kendi y\u00f6neticilerini se\u00e7mekten aciz bir \u00fcniversitenin hi\u00e7bir konuda \u00f6zerk ve hatta bilimsel a\u00e7\u0131dan bile \u00f6zerk olamayaca\u011f\u0131 meydandad\u0131r.<br><strong>7-<\/strong>&nbsp;\u00d6l\u00fcm cezalar\u0131n\u0131n sadece sava\u015f zaman\u0131na hasredilmesi uygun olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye zaten 1984&#8217;ten beri \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131n\u0131n infaz\u0131na sahne de\u011fildir. Ba\u015fka \u00fclkelerde de \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131 kald\u0131r\u0131lmadan \u00f6nce bu t\u00fcrden &#8220;uyku&#8221; d\u00f6nemleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye i\u00e7in de art\u0131k i\u015fin ad\u0131n\u0131n konmas\u0131 zaman\u0131 gelmi\u015f say\u0131l\u0131r. Unutmamak gerekir ki, uzun s\u00fcreli a\u011f\u0131r hapis ya da \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezalar\u0131, \u00f6l\u00fcm cezas\u0131ndan \u00e7ok daha hafif yapt\u0131r\u0131mlar de\u011fildir. Yeter ki, pop\u00fclist davran\u0131\u015flar ve af kanunlar\u0131 enflasyonu ile cezalar\u0131n yerine getirilmesi engellenmesin.<br><strong>8-<\/strong>&nbsp;CMUK de\u011fi\u015fikli\u011fiyle sa\u011flanan g\u00fcvenceler DGM san\u0131klar\u0131na da te\u015fmil edilmelidir. Ceza yarg\u0131lanmas\u0131nda adalet ve san\u0131k haklar\u0131, yarg\u0131lan\u0131lan mahkemeye g\u00f6re de\u011fi\u015fmemelidir. CMUK 1992 de\u011fi\u015fikliklerinin pratikteki yararlar\u0131n\u0131n daha somutla\u015fmas\u0131 i\u00e7in, DGM&#8217;lerin yarg\u0131 alan\u0131na giren zanl\u0131lar\u0131n da bunlardan yararlanmalar\u0131 gerekir.<br><strong>9-<\/strong>&nbsp;Demokrasinin \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnebilen bireylerle varolabilece\u011fi g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131narak, orta \u00f6\u011fretimdeki zorunlu din \u00f6\u011fretimine son verilmeli, \u0130mam Hatip Liselerine k\u0131z \u00f6\u011frenci al\u0131nmamal\u0131, sadece imam ve hatip hizmetlileri yeti\u015ftirmek i\u00e7in i\u015flev g\u00f6rmeli ve say\u0131lar\u0131 da bunu kar\u015f\u0131layacak \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc a\u015fmamal\u0131d\u0131r.<br><strong>10-<\/strong>&nbsp;D\u00fc\u015f\u00fcncenin su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu md.8 h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lmal\u0131, TCK md.312 h\u00fckm\u00fc de yeniden yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanununda ve ceza mevzuat\u0131m\u0131zda \u015fiddet ya da ter\u00f6r\u00fc k\u0131\u015fk\u0131rtan ifadelerle ilgili yeteri kadar yapt\u0131r\u0131m h\u00fckm\u00fc varken, md.8 h\u00fckm\u00fcne gerek yoktur; bunun kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan korkulmas\u0131 da yersizdir. Bu madde hem i\u00e7eri\u011fi hem de uygulan\u0131\u015f\u0131 itibariyle ayd\u0131nlar\u0131 cezaland\u0131ran tipik bir &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcnce su\u00e7u&#8221; h\u00fckm\u00fc durumundad\u0131r. TCK 312 ile ilgili baz\u0131 mahkumiyet kararlar\u0131n\u0131n da hukuk\u00e7u kamuoyunda tatmin edici bulunmad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bunun giderilmesi i\u00e7in bu maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ikinci f\u0131kran\u0131n da fikir su\u00e7u uygulamas\u0131na izin vermeyecek \u015fekilde yeniden d\u00fczenlenmesi yerinde olacakt\u0131r.<br><strong>11-<\/strong>&nbsp;Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri ile ilgili erteleme yetkileri daralt\u0131lmal\u0131, \u00f6rne\u011fin 24 saat ya da 48 saat gibi s\u0131n\u0131rlarla yeniden d\u00fczenlenmelidir.<br><strong>12-<\/strong>&nbsp;Hukuk devleti, yarg\u0131 denetimi ve mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 konusunda ilk ad\u0131mlar olarak:<br><strong>a)<\/strong>&nbsp;Y\u00fcksek Askeri \u015e\u00fbra, Hakimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu kararlar\u0131 ile ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131lmal\u0131,<br><strong>b)<\/strong>&nbsp;12 Eyl\u00fcl i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 anayasa yarg\u0131s\u0131 yolunu kapatan Anayasa ge\u00e7ici md.15\/3 h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lmal\u0131,<br><strong>c)<\/strong>&nbsp;Memurin Muhakemat\u0131 Kanunu Muvakkati y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmal\u0131,<br><strong>d)<\/strong>&nbsp;Yarg\u0131\u00e7lar\u0131n ve savc\u0131lar\u0131n g\u00fcvenceleri konusunda 1961 Anayasas\u0131 d\u00f6nemindeki sisteme geri d\u00f6n\u00fclmelidir.<strong><em>Haziran 1999<\/em><\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. B\u00fclent TAN\u00d6R T\u00fcrkiye&#8217;de demokratikle\u015fme program\u0131nda at\u0131lmas\u0131 gerekli ve m\u00fcmk\u00fcn ilk ad\u0131mlar neler olabilir? Bu yaz\u0131n\u0131n konusu bu sorular\u0131n cevaplar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6neliktir.Hemen d\u00fczeltilmesi ya da a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken iki husus var: Yukar\u0131daki sorular T\u00fcrkiye&#8217;nin demokrasiden hi\u00e7 nasibini almam\u0131\u015f otoriter bir rejim alt\u0131nda oldu\u011fu, yap\u0131lacak her \u015feyin &#8220;demokratikle\u015fmenin ilk ad\u0131m\u0131&#8221; olaca\u011f\u0131 \u015feklinde bir yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceye yer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1834","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelink"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1834"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1835,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834\/revisions\/1835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}