{"id":1820,"date":"2025-08-19T11:49:22","date_gmt":"2025-08-19T11:49:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lopsssdoner.com\/?p=1820"},"modified":"2025-08-19T12:13:15","modified_gmt":"2025-08-19T12:13:15","slug":"gecikmis-11-eylul-yazisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/2025\/08\/19\/gecikmis-11-eylul-yazisi\/","title":{"rendered":"GEC\u0130KM\u0130\u015e 11 EYL\u00dcL YAZISI"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><em>Ar\u015f. G\u00f6r. Nimetullah Sucu<br>Ar\u015f. G\u00f6r. Erdem \u00d6zl\u00fck<\/em><\/td><\/tr><tr><td>14 Temmuz 1789\u2019un ak\u015fam saatlerinde, devrin Fransa kral\u0131 XVI. Louis, g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne aynen \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131; \u201cbug\u00fcn, kayda de\u011fer hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u201d. XVI. Louis bu sat\u0131rlar\u0131 yazd\u0131ktan hemen sonra ayn\u0131 g\u00fcn, d\u00fcnya tarihinin d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birini te\u015fkil edecek Frans\u0131z \u0130htilali patlak verdi. Bu tarih; I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na kadar uzanan bir \u00e7ok alanda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimlerin temelini olu\u015fturan bir zaman kav\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.11 Eyl\u00fcl 2001 sabah\u0131 da, bir \u00e7oklar\u0131 i\u00e7in, kayda de\u011fer hi\u00e7bir \u015feyin ya\u015fanmayaca\u011f\u0131 bir g\u00fcne rastl\u0131yordu. Ancak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenin aksi oldu; yakla\u015f\u0131k iki saat i\u00e7erisinde patlak veren geli\u015fmeler, deyim yerindeyse d\u00fcnyay\u0131 alt \u00fcst etmeye yetmi\u015fti. New York\u2019taki ikiz kulelere ve ABD\u2019nin g\u00fcvenlik beyni olarak nitelendirilen Pentagon\u2019a d\u00fczenlenen u\u00e7ak sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n etkileri, bir anda d\u00fcnya kamuoyunun g\u00fcndemine oturdu. \u0130lk etapta, nas\u0131l oldu\u011funun ve kimler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131n, hatta olay\u0131n ne oldu\u011fu temelinde i\u015fleyen tan\u0131mland\u0131rma sorunsal\u0131 bile halledilmi\u015f de\u011fildi. ABD\u2019nin; kendi i\u00e7inde, d\u00fczenlenen sald\u0131r\u0131lar\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011fini alg\u0131lamas\u0131 ve sald\u0131rganlar\u0131n tespit edilmesiyle olay\u0131n s\u0131r perdesinin aralanmas\u0131, bir ba\u015fka d\u00fczlemde; d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 i\u00e7in yeni bir muamma do\u011furdu.Jacques Derrida\u2019n\u0131n&nbsp; s\u00f6yledi\u011fi gibi; tarihte, epistemolojik&nbsp; kopu\u015flar ger\u00e7ekle\u015fmiyordu belki, fakat t\u00fcm insanl\u0131k, fay hatlar\u0131yla \u00e7evrili bir tarihsel zeminde, tahayy\u00fcl edemedi\u011fi derin k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi bir yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015f\u0131yordu. 14 Temmuz tarihi, bu sav\u0131 do\u011frulayacak en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergelerden biridir. Peki ya 11 Eyl\u00fcl? Tarihsel bir moment noktas\u0131 m\u0131, yoksa sadece b\u00fcy\u00fck bir ter\u00f6r olay\u0131 m\u0131?Bu sorular\u0131n birincisi lehine verilen yan\u0131t; gelecek y\u00fczy\u0131l\u0131n y\u00fckselen de\u011ferlerinin ne olaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla; as\u0131l sorunsal, b\u00f6yle bir hadisenin salt sava\u015f cephesinde yank\u0131lanan \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde kendini hissettirebilecek olan uzun erimli, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekli sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Bir zamanlar, Frans\u0131z \u0130htilali ile yerle\u015fen ve Bat\u0131\u2019n\u0131n etnosentrik bi\u00e7imde sahiplendi\u011fi evrensel de\u011ferler, uzun soluklu sava\u015flar\u0131n ac\u0131 deneyimleriyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve belki de, o devirde verilen m\u00fccadeleler s\u0131ras\u0131nda, bu t\u00fcrden bir k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekli d\u00fc\u015f\u00fcn ak\u0131m\u0131n\u0131n boy verece\u011fi haf\u0131zalarda kay\u0131tl\u0131 de\u011fildi. Bug\u00fcn de, sava\u015f\u0131n ac\u0131 dersleriyle kendine bir yol \u00e7izme \u00e7abas\u0131nda olan insanlar, belli de\u011ferlerin olu\u015fmas\u0131na ayn\u0131 bi\u00e7imde katk\u0131da bulunabilecekler mi? Yoksa tarih, hep g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 bir zaman vesikas\u0131 olarak gelece\u011fin zihinlerine ta\u015f\u0131nmaya devam m\u0131 edecek?Bilindi\u011fi gibi; Frans\u0131z Devrimi\u2019nde giyotine g\u00f6nderilenler aras\u0131nda k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f \u00e7o\u011funluktayd\u0131. Ancak; devrim, sonu\u00e7ta burjuvaziye endekslenmi\u015f bir tarihsel olay olarak kay\u0131tlara d\u00fc\u015ft\u00fc. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, de\u011ferlerin olu\u015fmas\u0131na giden yollar\u0131 a\u00e7an k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f olurken, burjuvazi; olu\u015fan de\u011ferleri yayma ve da\u011f\u0131tma i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc. Bug\u00fcn; 11Eyl\u00fcl\u2019de, Kapitalizmin nabz\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen ikiz kulelere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131larla, K\u00fcreselle\u015fmenin miyad\u0131n\u0131 doldurdu\u011fu \u015feklindeki iddialar g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flad\u0131. Ancak; tam aksine, K\u00fcreselle\u015fme farkl\u0131 bi\u00e7imlerde yay\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek kendini yeniden \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131. 11 Eyl\u00fcl Sald\u0131r\u0131s\u0131\u2019n\u0131n hemen akabinde, ter\u00f6rizmin yeni bir tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131na duyulan ihtiya\u00e7la e\u015f zamanl\u0131 bi\u00e7imde t\u00fcreyen yeni k\u00fcresel de\u011ferler bunun en a\u00e7\u0131k ifadesidir. ABD\u2019nin kurulu\u015fundan bug\u00fcne, politikalar\u0131n\u0131 uygularken izledi\u011fi pragmatik felsefe 11 Eyl\u00fcl Olay\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan da kendini g\u00f6stermekte gecikmedi. Bu s\u00f6ylem, 11 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc bizzat ABD\u2019nin yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki spek\u00fclasyonla asla ilintili de\u011fildir. Ancak; \u015fu \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r ki; ilk etapta 11 Eyl\u00fcl ABD\u2019ye daha \u00f6nceden planlanan bir tak\u0131m politikalar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmesi i\u00e7in bulunmaz f\u0131rsatlar sundu. Ama bu f\u0131rsatlar silsilesi geri tepmeye ba\u015flad\u0131 bile.&nbsp;11 Eyl\u00fcl\u2019den yakla\u015f\u0131k bir ay sonra Washington y\u00f6netimi, bir anda Afganistan\u2019a ve bu \u00fclkede bulundu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen, ama hala yakalanamayan El-Kaide ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn lideri Usame Bin Ladin\u2019e kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir operasyon d\u00fczenledi. Amiyane bir tabirle, \u00f6k\u00fcz alt\u0131nda buza\u011f\u0131 aramak gibi bir paronoid d\u00fcrt\u00fcyle, da\u011f\u0131 ta\u015f\u0131 bombalay\u0131p, maliyeti y\u00f6re halk\u0131n\u0131n t\u00fcm gelirinden daha pahal\u0131 patlay\u0131c\u0131larla Taliban y\u00f6netimini ala\u015fa\u011f\u0131 etti. Afganistan Operasyonu\u2019nun \u00fczerinden \u00e7ok ge\u00e7meden, bir di\u011fer m\u00fccadele zemini, El-Kaide ve Ladin\u2019le ba\u011flant\u0131s\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc kesin bir delille ayd\u0131nlat\u0131lamayan, ama kitle imha silahlar\u0131na sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde iddia edilen Saddam rejiminin Irak topraklar\u0131na kar\u015f\u0131 olu\u015fturuldu. 11 Eyl\u00fcl\u2019den bir y\u0131l sonra 15 Eyl\u00fcl 2002\u2019de, George W. Bush\u2019un a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi\u2019nin (<em>National Security Strategy<\/em>) bir gerek\u00e7esi olarak d\u00fczenlenen Irak Operasyonu; Afganistan\u2019a nazaran, daha s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bir destekle, fakat \u00e7ok daha kararl\u0131 bi\u00e7imde tertip edildi. Bug\u00fcn ABD\u2019nin Irak bata\u011f\u0131nda \u00e7\u0131kmaza s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi iddias\u0131; herkes taraf\u0131ndan ifade edilmektedir. Ancak; dikkat \u00e7ekilmesi gereken \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 da \u015fudur ki; Afganistan Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra, ABD\u2019nin operasyon d\u00fczenleme ihtimali olan \u00fclkeleri s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 liste hayli kabar\u0131kt\u0131. Kimileri, ilk hedefin Irak olaca\u011f\u0131na kanaat getirirken, di\u011fer bir kesim; \u0130ran, Suriye ve hatta K.Kore gibi \u00fclkelerin hedef tahtas\u0131nda ba\u015f s\u0131ralar\u0131 payla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 vurguluyordu. Nitekim; George W. Bush\u2019un 29 Ocak 2002\u2019de Kongre\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda belirtti\u011fi \u015eer Ekseni\u2019ne (<em>axis of evil<\/em>) dahil edilen ve \u201chaydut\u201d diye nitelendirilen devletler (<em>rogue states<\/em>), az \u00f6nce an\u0131lanlarla kesi\u015fiyordu. Operasyonun adresinin Irak olaca\u011f\u0131n\u0131n kesinle\u015fti\u011fi s\u0131ralarda, bir sonraki adresin \u0130ran ve Suriye olaca\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki spek\u00fclasyonlar da yayg\u0131nl\u0131k kazan\u0131yordu. Bunun da \u00f6tesinde; Washington y\u00f6netimi, \u015eam ve Tahran h\u00fck\u00fcmetlerini kitle imha silahlar\u0131 ve El-Kaide \u00fcyeleri konusunda sert bir dille uyarm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada, ABD\u2019nin Irak\u2019ta bir t\u00fcrl\u00fc istedi\u011fi rejimi tesis edememesi sebebiyle art\u0131k Suriye ve \u0130ran\u2019a operasyon d\u00fczenlemesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da kaybolmaya ba\u015flad\u0131.Son g\u00fcnlerde, Irak Cephesi\u2019nde ya\u015fanan geli\u015fmeler; ABD\u2019nin, sava\u015f\u0131 ba\u015fka topraklarda da yayabilecek g\u00fcc\u00fc kendisinde bulabilece\u011fine y\u00f6nelik spek\u00fclatif de\u011ferlendirmelerin aksine, bir \u00e7\u0131kmazda oldu\u011funun en a\u00e7\u0131k delili olarak g\u00f6sterilebilir. 11 Eyl\u00fcl, d\u00fcnya kamuoyunun g\u00f6z\u00fcnde canland\u0131\u011f\u0131 ve Washington y\u00f6netiminin tasarlad\u0131\u011f\u0131 tarzda, ABD\u2019ye b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar sunmad\u0131. Amiyane tabirle, \u201cevdeki hesap \u00e7ar\u015f\u0131ya uymad\u0131\u201d ya da \u201cyanl\u0131\u015f hesap Ba\u011fdat\u2019tan d\u00f6nmek \u00fczere\u201d .<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ar\u015f. G\u00f6r. Nimetullah SucuAr\u015f. G\u00f6r. Erdem \u00d6zl\u00fck 14 Temmuz 1789\u2019un ak\u015fam saatlerinde, devrin Fransa kral\u0131 XVI. Louis, g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne aynen \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131; \u201cbug\u00fcn, kayda de\u011fer hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u201d. XVI. Louis bu sat\u0131rlar\u0131 yazd\u0131ktan hemen sonra ayn\u0131 g\u00fcn, d\u00fcnya tarihinin d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birini te\u015fkil edecek Frans\u0131z \u0130htilali patlak verdi. Bu tarih; I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na kadar uzanan bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1820","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelink"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1821,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1820\/revisions\/1821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}