\u00d6mer Faruk EM\u0130NA\u011eAO\u011eLU<\/p>\n\n\n\n
Yeni T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131\u2019n\u0131n kabul edilmesi s\u00fcrecinde \u201czinan\u0131n su\u00e7 olarak d\u00fczenlemesi\u201d siyasi iktidar taraf\u0131ndan g\u00fcndeme getirilmi\u015ftir. Zinan\u0131n su\u00e7 olarak d\u00fczenlenip d\u00fczenlenmeyece\u011fi yolunda kamuoyunda yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar olmu\u015ftur. Siyasi iktidar, \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi toplumsal bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclke ger\u00e7e\u011fini yans\u0131tan bu diren\u00e7 g\u00f6rmezden gelinmi\u015f ise de Avrupai(!) dayatmalar sonucunda, siyasi iktidar bu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden vazge\u00e7mek durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Dile\u011fimiz sosyal gereksinimden kaynaklanmayan ve dinsel temele oturan, bu ve benzeri konular\u0131n su\u00e7 olarak benimsenmesinin g\u00fcndeme gelmemesi, getirilmemesi, kamuoyunun bu \u015fekilde yapay tart\u0131\u015fmalarla u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Her \u00fclke, kabul etti\u011fi devlet bi\u00e7imi, yine benimsedi\u011fi y\u00f6netim bi\u00e7imi, sosyal yap\u0131s\u0131 ve hedeflerini g\u00f6zeterek \u201csu\u00e7 ve ceza siyasetini\u201d belirler. Su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin d\u00fczenlemelerde bulunulurken, bu siyasete egemen olan ilkeler g\u00f6zetilir. Bir eylemin su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmesiyle, toplumsal k\u0131nama refleksi ortaya konulup, ki\u015fisel k\u0131yg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi ama\u00e7lan\u0131r. Bu yap\u0131l\u0131rken sosyal ger\u00e7eklik ve zorunluluk boyutu g\u00f6zetilir. K\u0131nanan eylemle orant\u0131sal bir ceza \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek, bu cezan\u0131n infaz\u0131 s\u0131ras\u0131nda da, ayn\u0131 eylemin yinelenmemesi i\u00e7in \u0131slah edici bir infaz rejimi esas al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Zina, Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalan 1274 (1858) tarihli Ceza Kanunnamesi\u2019nin yerine kabul edilen ve 1889 tarihli \u0130talyan Zanardelli Ceza Yasas\u0131\u2019ndan esinlenen 1926 tarihli T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131\u2019nda su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. 1926 tarihli yasada zinan\u0131n su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmesi, bu konunun hukuk d\u00fczeninde her zaman su\u00e7 olarak kalmas\u0131n\u0131 gerektirmekte midir? Zina, ge\u00e7mi\u015fte neden su\u00e7 olarak kabul edilmi\u015ftir ya da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde neden su\u00e7 olarak benimsenmemelidir?<\/p>\n\n\n\n
Zinan\u0131n T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131\u2019nda su\u00e7 olarak d\u00fczenlendi\u011fi d\u00f6nemde, kad\u0131n\u0131n zina su\u00e7u i\u00e7in sadece bir cinsel ili\u015fki yeterli g\u00f6r\u00fclmekte, erke\u011fin zinas\u0131nda ise \u201ckar\u0131 koca gibi ya\u015fama\u201d ko\u015fulu aranmakta; bu su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturulabilmesi i\u00e7in ise, zina yapan\u0131n e\u015finin \u015fikayeti gerekmekte idi. Bu d\u00f6nemde Anayasa Mahkemesi yap\u0131lan bir ba\u015fvuruda, \u201ckocan\u0131n zina su\u00e7una\u201d ili\u015fkin d\u00fczenlemeyi e\u015fler aras\u0131ndaki e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 bularak iptal etmi\u015fti. Geride su\u00e7 olarak kalan kad\u0131n\u0131n zinas\u0131 ise, bu Mahkemeye daha sonra yap\u0131lan bir ba\u015fvuru nedeniyle, sadece kad\u0131n\u0131n zinas\u0131n\u0131n su\u00e7 say\u0131lmas\u0131 da e\u015fitli\u011fe ayk\u0131r\u0131 bulunarak iptal edilmi\u015fti. Her iki kararda, kad\u0131n ve erke\u011fin zinas\u0131 konusundaki d\u00fczenlemeler \u201ce\u015fler aras\u0131ndaki e\u015fitli\u011fe ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u201d y\u00f6n\u00fcnden inceleme konusu edilmi\u015fti. An\u0131lan kararlarda sonu\u00e7 \u201ciptal\u201d olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan, zina su\u00e7u ge\u00e7erli evrensel normlar ve di\u011fer y\u00f6nleriyle irdelenmemi\u015ftir. Bu durum zinan\u0131n di\u011fer y\u00f6nleri ile hukuka uygun oldu\u011fu sonucunu do\u011furmamaktad\u0131r. Belirtilen iptal kararlar\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en ve zinan\u0131n su\u00e7 olarak say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k alt\u0131 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde, \u00fclkemizde evlilik kurumu ve aile hayat\u0131 korumas\u0131z m\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r? Zinan\u0131n su\u00e7 say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren nas\u0131l bir sosyal ve hukuksal zorunluluk ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r? Aksi g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u201cbilimsel\u201d dayana\u011f\u0131 ortaya konulabilmekte midir?
\u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesinin (\u0130HAS\u2019\u0131n) 8. maddesi \u201c\u00f6zel ya\u015fam ve aileyi\u201d; 12. maddesi \u201cevlili\u011fi\u201d; (hen\u00fcz \u00fclkemizde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeyen) ek 7. protokol\u00fcn 2. maddesi ise \u201ce\u015fler aras\u0131ndaki e\u015fitlik\u201d konular\u0131n\u0131 d\u00fczenlemekte ve koruma alt\u0131na almaktad\u0131r. S\u00f6zle\u015fmeye konu olan ve Anayasam\u0131zca da korunan bu haklar y\u00f6n\u00fcnden zinan\u0131n su\u00e7 olarak say\u0131lmas\u0131, \u201cdemokratik toplumda gerekli ve orant\u0131sal\u201d bir yapt\u0131r\u0131m olarak de\u011ferlendirilemez. Zina nedeniyle temelden sars\u0131lan bir evlilikte, zinan\u0131n sadece bo\u015fanma nedeni say\u0131lmas\u0131, radikal olmayan yani orant\u0131sal olan bir sonu\u00e7tur.<\/p>\n\n\n\n
Devlet aileyi koruyucu \u00f6nlemleri almak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde olup, bu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck aile ya\u015fam\u0131n\u0131 koruyan ve geli\u015ftiren d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesi (\u0130HAM), \u201cbo\u015fanman\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131\u201d evlili\u011fi koruyucu bir d\u00fczenleme olarak kabul etmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, y\u00fcr\u00fct\u00fclemeyecek derecedeki bir evlili\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesiyle, \u201cevlilik yani aile ya\u015fant\u0131s\u0131\u201d korunmamakta; yeni ki\u015fisel ve sosyal sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130HAM, evlilik i\u00e7i ve evlilik d\u0131\u015f\u0131 \u00e7ocuklarla, anne-babalar\u0131 aras\u0131nda ki\u015fisel ili\u015fki ve de miras paylar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden farkl\u0131l\u0131k yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 da \u0130HAS\u2019a ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zel ya\u015fama yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in, belirli davran\u0131\u015flar yasalarda su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ancak \u00f6zel ya\u015fama yap\u0131lan t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar su\u00e7 olarak d\u00fczenlenemez. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc sadece tazmini nitelikte yapt\u0131r\u0131m gerektirebilir. Zinan\u0131n sadece bo\u015fanma nedeni say\u0131lmas\u0131 da, hem \u00f6zel ya\u015fam\u0131n bir gere\u011fi, hem de \u00f6zel ya\u015fam\u0131n korunmas\u0131n\u0131n bir sonucudur. Aksinin benimsenmesi, zina yapan e\u015fin yan\u0131nda, evlilik d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin de sosyal te\u015fhirini ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklar\u0131n bu toplumsal bask\u0131 alt\u0131nda anne ve babadan kopart\u0131lmas\u0131na ve rehabilite edilemeyecek konuma girmelerine neden olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7a\u011fda\u015f sistemde ceza ile \u00f6\u00e7 almak de\u011fil \u0131slah ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Temelden sars\u0131lan bir evlilikte, zinan\u0131n su\u00e7 olarak say\u0131lmas\u0131 bu sars\u0131lmay\u0131 gidermemektedir. O halde, sadece \u00f6\u00e7 almaya ve aldat\u0131lan e\u015fin korunmas\u0131 temeline ve gerek\u00e7esine dayanan bir su\u00e7un, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz hukuk sisteminde benimsenmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Aldat\u0131lan e\u015fin yapaca\u011f\u0131, hukuk yoluyla \u00f6\u00e7 almak olmay\u0131p, evlili\u011fini sonland\u0131rmakt\u0131r. Hukuk, \u00f6\u00e7 almak i\u00e7in de\u011fil adalet i\u00e7in vard\u0131r. Zinan\u0131n, bo\u015fanma nedeni say\u0131lmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, evlilik i\u00e7inde veya evlilik sonras\u0131 i\u00e7in mali, cezai veya ba\u015fkaca sonu\u00e7lar do\u011furan d\u00fczenlemelere konu yap\u0131lmas\u0131 orant\u0131s\u0131z, ilgisiz ve radikal olan ancak hukuksal olmayan bir tablo ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Zina su\u00e7u ile ailenin korundu\u011fu s\u00f6ylense de, as\u0131l korunan hukuksal yarar, evlilik i\u00e7i sadakattir. Evlilik ve evlilik i\u00e7indeki konular, ku\u015fkusuz \u201c\u00f6zel ya\u015fam\u201d i\u00e7erisindedir. Bir evlilikte zinan\u0131n s\u00f6z konusu olmas\u0131, evlilik birli\u011finin temelden sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r. Bu t\u00fcm \u00e7a\u011fda\u015f hukuk sistemlerinin kabul etti\u011fi bir saptamad\u0131r. Zinan\u0131n su\u00e7 olarak kabul edilmesi, evlilik i\u00e7i sadakatsizli\u011fi giderecek midir? Temelden sars\u0131lan evlilik kurtulacak m\u0131 ya da sars\u0131lan aile bir arada tutulabilecek midir?<\/p>\n\n\n\n
Yasalarda su\u00e7 olarak d\u00fczenlenen davran\u0131\u015flar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, ayn\u0131 zamanda dinler taraf\u0131ndan da k\u0131nanan davran\u0131\u015flard\u0131r. Zina su\u00e7u, dinsel temeli olan bir su\u00e7tur. TCK\u2019nin 1926 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konuldu\u011fu d\u00f6nemde, laik hukuk devriminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizde dinsel de\u011fil o d\u00f6nemdeki sosyal boyutu itibar\u0131yla zina da su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ancak bug\u00fcnk\u00fc sosyal yap\u0131 ve zorunluluk, \u00f6zel ya\u015fam kavram\u0131 i\u00e7erisinde kalan zinan\u0131n sadece \u00f6zel birlikteli\u011fi sonland\u0131rma yani bo\u015fanma nedeni say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015f, onu su\u00e7 da sayarak sosyal te\u015fhir (sosyal ta\u015flama) yaratmamak i\u00e7in, zinan\u0131n su\u00e7 boyutunu ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hukuk dogmatik de\u011fil, dinamiktir, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen canl\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte su\u00e7 olan bir davran\u0131\u015f\u0131n, gelecekte de su\u00e7 olmas\u0131n\u0131 ya da her zaman ayn\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131ktaki cezay\u0131 gerektirmesini savunmak, hukuk d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile ba\u011fda\u015fmaz. Dinsel kurallar ise dogmatik nitelikte oldu\u011fundan, zinan\u0131n hala su\u00e7 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunman\u0131n gerek\u00e7esi, i\u015fte sadece bu dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcncede aranabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin su\u00e7 ve ceza siyasetinde esas ve de\u011fi\u015fmez ilke, \u201claik hukuktur.\u201d Zinan\u0131n su\u00e7 olarak benimsenmesi konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, hangi d\u00f6nemde olursa olsun dolayl\u0131 gerek\u00e7elerle bile dile getirilmesi, sonucu de\u011fi\u015ftirmeyecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00d6mer Faruk EM\u0130NA\u011eAO\u011eLU Yeni T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131\u2019n\u0131n kabul edilmesi s\u00fcrecinde \u201czinan\u0131n su\u00e7 olarak d\u00fczenlemesi\u201d siyasi iktidar taraf\u0131ndan g\u00fcndeme getirilmi\u015ftir. Zinan\u0131n su\u00e7 olarak d\u00fczenlenip d\u00fczenlenmeyece\u011fi yolunda kamuoyunda yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar olmu\u015ftur. Siyasi iktidar, \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi toplumsal bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclke ger\u00e7e\u011fini yans\u0131tan bu diren\u00e7 g\u00f6rmezden gelinmi\u015f ise de Avrupai(!) dayatmalar sonucunda, siyasi iktidar bu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden vazge\u00e7mek durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelink"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1816"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1817,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1816\/revisions\/1817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}