{"id":1807,"date":"2025-08-19T11:43:35","date_gmt":"2025-08-19T11:43:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lopsssdoner.com\/?p=1807"},"modified":"2025-08-19T11:43:36","modified_gmt":"2025-08-19T11:43:36","slug":"5101-sayili-korsanlikla-mucadele-yasasinin-yayin-sektorune-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/2025\/08\/19\/5101-sayili-korsanlikla-mucadele-yasasinin-yayin-sektorune-etkileri\/","title":{"rendered":"5101 SAYILI\u00a0KORSANLIKLA M\u00dcCADELE YASASI\u2019NIN YAYIN SEKT\u00d6R\u00dcNE ETK\u0130LER\u0130*"},"content":{"rendered":"\n

I. G\u0130R\u0130\u015e
<\/strong>
Son zamanlarda \u00fclkemizde korsanl\u0131k bir vir\u00fcs gibi yay\u0131lm\u0131\u015f, korsan kitap, kaset ve CD gibi \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131, orijinal \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir. Hal b\u00f6yle olunca yay\u0131n, m\u00fczik ve sinema sekt\u00f6r\u00fc mali krize girmi\u015f, bu sekt\u00f6rlerde yeni yat\u0131r\u0131m yapma imkan\u0131 k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum \u00fclkemizde \u00f6zg\u00fcn kitap, m\u00fczik ya da sinema eseri meydana getirilmesini olumsuz y\u00f6nde etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Hemen belirtelim ki, yeni yasa esas itibariyle AB<\/em> ve Amerika gibi d\u0131\u015far\u0131dan gelen etkilerle \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Di\u011fer bir deyi\u015fle, \u00fclkemizde yay\u0131n, m\u00fczik ve sinema gibi sekt\u00f6rleri do\u011frudan ilgilendiren bir yasan\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda kendimize has hukuk politikalar\u0131 belirlemek yerine, d\u0131\u015far\u0131dan zorlamalarla ve birtak\u0131m terc\u00fcmelerle meydana getirilen bir yasa ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu tespit, 1995 ve 2001 tarihlerinde 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda (FSEK) yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler bak\u0131m\u0131ndan da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn fikri m\u00fclkiyet mevzuat\u0131m\u0131z \u015fekillendirilirken uluslararas\u0131 metinlerin dikkate al\u0131nmas\u0131 tabii ki gereklidir. \u00dclkemiz, k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015fen d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan, art\u0131k hi\u00e7bir uluslararas\u0131 dengeyi g\u00f6zetmeden bir yasan\u0131n \u015fekillendirilmesi ak\u0131l kar\u0131 de\u011fildir. Ancak bu yap\u0131l\u0131rken, \u00fclkemizin sosyo-k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik \u015fartlar\u0131 dikkate  al\u0131narak \u00f6nce birtak\u0131m hukuk politikalar\u0131 belirlenmeli, daha sonra bu politikalar do\u011frultusunda d\u00fczenlemeye gidilmelidir. S\u00f6z konusu politikalar belirlenirken, hak sahiplerinin bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131 ile toplumun genel menfaatinin azami d\u00fczeyde dengelenmesine \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Aksi taktirde sadece uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri ve AB<\/em>\u2019nin hukuki metinlerini terc\u00fcmeden \u00f6te gitmeyen d\u00fczenlemeler, yarar yerine zarar getirebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bir yandan \u00dclkemizdeki korsanl\u0131\u011f\u0131n dayan\u0131lmaz boyutlara ula\u015fmas\u0131, di\u011fer yandan AB<\/em>\u2019nin zorlamalar\u0131yla h\u00fck\u00fcmet ve Meclis harekete ge\u00e7erek, korsanl\u0131kla m\u00fccadelede yeni bir irade ortaya konulmu\u015ftur. Bu ba\u011flamda KORSANLIKLA M\u00dcCADELE YASASI<\/em> olarak da bilinen, 12.03.2004 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve ba\u015fta FSEK olmak \u00fczere, baz\u0131 yasalarda de\u011fi\u015fiklik yapan 5101 say\u0131l\u0131 Kanun kabul edilmi\u015ftir. Bu yasa yay\u0131nc\u0131, da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131, m\u00fczik, sinema, radyo-TV kurulu\u015flar\u0131, otel ve e\u011flence gibi umuma a\u00e7\u0131k yerleri ilgilendiren h\u00fck\u00fcmler ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lgili \u00e7evrelerin, yeni d\u00fczenlemeden beklentisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. O kadar ki, \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131lar ellerinde haz\u0131r bulunan kasetlerinin piyasaya s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc bu yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonraya ertelemi\u015flerdir. Yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte korsanl\u0131\u011f\u0131n sona erece\u011fi beklentisi, bug\u00fcn itibariyle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu durumun ge\u00e7ici olabilece\u011fi ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. S\u00fcreklili\u011fin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in, m\u00fccadelenin de s\u00fcrekli ve kurumsal d\u00fczlemde yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu m\u00fccadelenin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda devletin de menfaati bulunmaktad\u0131r. Zira korsanl\u0131ktan elde edilen gelirler kay\u0131t i\u00e7ine al\u0131narak, devletin her y\u0131l trilyonlarca liral\u0131k zarar\u0131 giderilmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yeni d\u00fczenlemenin \u00fc\u00e7 temel amac\u0131 bulunmaktad\u0131r: i) Korsanl\u0131kla m\u00fccadele, ii) AB<\/em> mevzuat\u0131yla uyum, iii) Hak sahiplerini temsil eden meslek birlikleri ile eserleri kullan\u0131c\u0131 konumundaki Radyo-TV kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki telif bar\u0131\u015f\u0131<\/em>n\u0131n sa\u011flanmas\u0131. \u0130lk iki ama\u00e7 birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Zira AB<\/em>\u2019nin konuya ili\u015fkin \u00fclkemizden beklentisi zaten korsanl\u0131kla m\u00fccadele ve veri tabanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Yeni d\u00fczenleme ile her iki konuda da gerekli de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada esas itibariyle yeni yasan\u0131n, yay\u0131n sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc (yay\u0131nc\u0131lar ve da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131lar) ilgilendiren h\u00fck\u00fcmleri \u00f6zet \u015feklinde ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

II. YAYIN SEKT\u00d6R\u00dc VE KORSANLIKLA M\u00dcCADELE YASASI
<\/strong>
Yeni yasada korsanl\u0131k kavram\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131na yer verilmemesi b\u00fcy\u00fck bir eksikliktir. Kavram tan\u0131mlansayd\u0131 koruman\u0131n kapsam ve s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 tayin bak\u0131m\u0131ndan ileri bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f olunurdu. B\u00f6ylece hak sahipleri ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n daha g\u00fcvenli bir ortama kavu\u015fmas\u0131 sa\u011flan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131saca, bir fikir ve sanat eserinin izinsiz \u00e7\u0131kar\u0131lan kopyalar\u0131 korsan mal<\/em> \u015feklinde tarif edilebilir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, sahibinden izin almaks\u0131z\u0131n orijinal bir fikir ve sanat eserinden do\u011frudan veya dolayl\u0131 \u015fekilde \u00e7o\u011faltma yap\u0131larak elde edilen \u00fcr\u00fcnler korsan mal<\/em>d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hemen belirtelim ki, yasa koyucu korsanl\u0131kla m\u00fccadelede ba\u015far\u0131 sa\u011flayabilmek d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle cadde, sokak ve pazar gibi yerlerde korsan olmayan, yani orijinal kitap, kaset ve CD gibi \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 dahi yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Korsanl\u0131kla M\u00fccadele Yasas\u0131n\u0131n Yay\u0131n Sekt\u00f6r\u00fcyle \u0130lgili H\u00fck\u00fcmleri \u015e\u00f6yle \u00d6zetlenebilir:
<\/strong>
\u00b7 Belediye Kanunu ve Belediye Gelirleri Kanununda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/u><\/strong> Eser, icra ve yap\u0131mlar\u0131n tespit edildi\u011fi kitap, kaset ve CD gibi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 materyaller, belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki cadde, sokak, k\u00f6pr\u00fc ve pazar gibi yerlerde, yani i\u015fportada sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lamayacakt\u0131r. Belediye ve polis, bu t\u00fcr sat\u0131\u015flara engel olacak, sat\u0131\u015fa te\u015febb\u00fcs edilen kitap ve kaset gibi materyalleri toplayarak savc\u0131l\u0131\u011fa teslim edecektir. Ayr\u0131ca belediyeler bu gibi materyallerin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sergilerden i\u015fgaliye harc\u0131 alamayacak, deyim yerindeyse bunlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lamayacakt\u0131r. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmeyen belediye yetkilileri hakk\u0131nda g\u00f6revi ihmal ya da g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7lar\u0131ndan savc\u0131l\u0131\u011fa su\u00e7 duyurusunda bulunmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6nemle belirtelim ki, belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki i\u015fporta sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 sadece korsan kitap ve kaset gibi materyallerle s\u0131n\u0131rlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Orijinal kitap ve kasetlerin de sat\u0131\u015f\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> Bunun sebebi, sergilerde orijinal kitap ve kasetlerin yan\u0131nda korsanlar\u0131n\u0131n da sat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kanun koyucu sert bir \u00f6nlem alarak orijinal olsun, korsan olsun kitap ve kaset gibi materyallerin sokakta sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 kesin bir \u015fekilde yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda; \u201c\u2026 yasal olarak \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f, bandroll\u00fc n\u00fcshalar\u0131n<\/strong> yol, meydan, pazar kald\u0131r\u0131m, iskele, k\u00f6pr\u00fc ve benzeri yerlerde sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapanlar hakk\u0131nda 3 milyar lira<\/em>\u201d para cezas\u0131 verilecektir (FSEK m.81 ve Ek m.10). Para cezalar\u0131, gerek\u00e7esi belirtilerek m\u00fclki idare amirlerince verilir. Para cezas\u0131n\u0131n, tutana\u011f\u0131n tebli\u011fi tarihinden itibaren 10 g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6denmesi gerekir. Aynen trafik cezalar\u0131nda oldu\u011fu gibi, 10 g\u00fcnde \u00f6denmeyen cezalar, \u00f6nce iki kat\u0131na ve \u00f6deme s\u00fcresi 10 g\u00fcn daha uzay\u0131p da bu s\u00fcrede de \u00f6denmeyen cezalar \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kar. Cezan\u0131n \u00f6denmesi, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ortadan kald\u0131rmaz. Para cezalar\u0131na kar\u015f\u0131 yetkili idare mahkemesinde itiraz edilebilir. \u0130tiraz \u00fczerine i\u015flemler durmaz. \u00d6te yandan mahkemenin itiraz \u00fczerine verdi\u011fi kararlar kesindir. \u0130tiraz, zorunlu g\u00f6r\u00fclmeyen hallerde evrak \u00fczerinden inceleme yap\u0131l\u0131r ve k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fczenleme kitap sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc olumsuz y\u00f6nde de etkileyebilecek bir potansiyele sahiptir. Zira baz\u0131 orijinal kitap okurlar\u0131, kitab\u0131 kitap\u00e7\u0131dan de\u011fil de sokaktaki i\u015fportadan almay\u0131 tercih etmektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, kitap\u00e7\u0131lar bu d\u00fczenlemeyle i\u015fporta pazar\u0131n\u0131 kaybedecektir. Bu da kitap sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00b7 FSEK\u2019in 42. maddesi de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir:<\/u><\/strong> S\u00fcreli olmayan yay\u0131nlar\u0131 \u00e7o\u011faltan ve yayanlar, yani yay\u0131nevleri<\/em> ve da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131lar<\/em> da meslek birli\u011fi kurabilecektir (FSEK m.42). Yine ayn\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re, FSEK\u2019in 52. maddesine uygun \u015fekilde mali haklar\u0131<\/em> tamamen veya bunlar\u0131n sadece kullanma (lisans) haklar\u0131n\u0131 devralanlar da meslek birli\u011fi kurabilir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak hali haz\u0131rda \u00dclkemizde meslek birli\u011fi enflasyonu ya\u015fanmaktad\u0131r. De\u011fi\u015fiklikle, bu enflasyona yenileri eklenecektir. \u00d6te yandan Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde genellikle bir alanda sadece bir meslek birli\u011fi bulunmaktad\u0131r. Bir s\u00fcre sonra sistemin oturmas\u0131yla birlikte \u00dclkemizde de bu sonu\u00e7 beklenebilir. Fakat bug\u00fcn sistemin oturmamas\u0131 \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmek zorunda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni meslek birliklerinin kurulmas\u0131na ili\u015fkin bu de\u011fi\u015fiklik, yay\u0131nevlerinin ve \u00f6zellikle yurt d\u0131\u015f\u0131ndan mali haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fme ile devralanlar\u0131n, lobi faaliyetlerinin sonucunda kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u00b7 FSEK\u2019in 72. maddesi t\u00fcm\u00fcyle de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir:<\/u><\/strong> i) Aralar\u0131nda bir s\u00f6zle\u015fme bulunmas\u0131na ra\u011fmen bu s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde bir eser veya i\u015flenmeyi \u00e7o\u011faltarak satan veya da\u011f\u0131tan ki\u015filer hakk\u0131nda, 3 aydan 2 y\u0131la kadar hapis veya 10 milyardan 50 milyar TL\u2019ye kadar a\u011f\u0131r para cezas\u0131na; zarar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak her ikisine birden h\u00fckmolunur. ii) Hak sahibinden izinsiz bir eseri ve \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcshalar\u0131n\u0131 yol, meydan, pazar, kald\u0131r\u0131m, iskele, k\u00f6pr\u00fc ve benzeri yerlerde sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapanlar, 3 aydan 2 y\u0131la kadar hapis veya 5 milyardan 50 milyar TL\u2019ye kadar a\u011f\u0131r par cezas\u0131na; zarar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak her ikisine birden h\u00fckmolunur. iii) Hak sahibinden izin almaks\u0131z\u0131n<\/em> bir eseri i\u015fleyen, \u00e7o\u011faltan, yayan, eser n\u00fcshalar\u0131n\u0131 yasal veya yasa d\u0131\u015f\u0131 yollardan \u00fclkeye sokan <\/em>ve her ne \u015fekilde olursa olsun ticaret konusu yapan, bir eseri topluma a\u00e7\u0131k yerlerde g\u00f6steren, temsil eden, bu g\u00f6sterimi d\u00fczenleyen veya dijital iletim de dahil her nevi i\u015faret, ses ve\/veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fc iletimine yarayan ara\u00e7larla yayan veya yayana arac\u0131l\u0131k eden ki\u015filer hakk\u0131nda, 2 y\u0131ldan 4 y\u0131la kadar hapis veya 50 milyardan 150 milyar TL\u2019ye kadar a\u011f\u0131r para cezas\u0131na; zarar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak her ikisine birden h\u00fckmolunur.
Dikkat edilirse bu ceza h\u00fckm\u00fcne, yay\u0131nc\u0131 korsanl\u0131\u011f\u0131<\/em> olarak ifade edilen eylemler de girmektedir. S\u00f6zgelimi, bir yay\u0131nc\u0131 yazarla, kitab\u0131n 5000 adet bask\u0131s\u0131 i\u00e7in anla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, 10.000 adet basarsa; aralar\u0131nda bir s\u00f6zle\u015fme bulunmas\u0131na ra\u011fmen bu s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 hareket ederek bir eseri \u00e7o\u011faltma su\u00e7u i\u015flemi\u015ftir. Bu y\u00fczden s\u00f6z konusu yay\u0131nc\u0131, 3 aydan 2 y\u0131la kadar hapis veya 10 milyardan 50 milyar TL\u2019ye kadar a\u011f\u0131r para cezas\u0131na; zarar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak her iki cezaya birden \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yine eser sahibinden izin almaks\u0131z\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda eser sahibinin izniyle de olsa \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p yay\u0131mlanan bir kitap ve kasetin T\u00fcrkiye\u2019ye ithali yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130thalat i\u00e7in hak sahibinden ayr\u0131ca izin al\u0131nmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n\n\n\n

\u00b7 FSEK\u2019in 75. maddesine ekleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/u><\/strong> De\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re, FSEK\u2019te belirtilen su\u00e7lara, unsurlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 halinde 4422 say\u0131l\u0131 Organize Su\u00e7 \u00d6rg\u00fctleriyle M\u00fccadele Kanununun ilgili h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Unsurlar\u0131 varsa zaten 4422 say\u0131l\u0131 kanun uygulanacakt\u0131r. Kald\u0131 ki, mevcut d\u00fczenlemeden \u00f6nce de bu imkan vard\u0131. Bu y\u00fczden bu d\u00fczenleme gereksizdir. Yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcrecinde medyan\u0131n olduk\u00e7a itibar etti\u011fi bu de\u011fi\u015fikli\u011fin hi\u00e7bir esprisi yoktur.<\/p>\n\n\n\n

\u00b7 FSEK\u2019e Ek 11. Madde eklenmi\u015ftir:<\/u><\/strong> Bu madde ile engelliler lehine eserden faydalanma imkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, ders kitaplar\u0131 dahil, alenile\u015fmi\u015f veya yay\u0131mlanm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler i\u00e7in \u00fcretilmi\u015f bir n\u00fcshas\u0131 mevcut de\u011filse, hi\u00e7bir ticari ama\u00e7 g\u00fcd\u00fclmeksizin bir engellinin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in kendisi veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015fi, tek n\u00fcsha olarak ya da engellilere y\u00f6nelik hizmet veren e\u011fitim kurumu, vak\u0131f ve dernek gibi kurulu\u015flar taraf\u0131ndan ihtiya\u00e7 kadar; kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri formatlarla \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 veya \u00f6d\u00fcn\u00e7 verilmesi, FSEK\u2019te \u00f6ng\u00f6r\u00fclen izinler al\u0131nmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Bu n\u00fcshalar hi\u00e7bir \u015fekilde sat\u0131lamaz, ticarete konu edilemez ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lamaz veya kulland\u0131r\u0131lamaz. S\u00f6z\u00fc edilen n\u00fcshalar \u00fczerinde, hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulmas\u0131 ve \u00e7o\u011falt\u0131m amac\u0131n\u0131n belirtilmesi zorunludur.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fczenleme olduk\u00e7a yerindedir. Ancak engellilere tan\u0131nan bir hakk\u0131n hemen ard\u0131ndan bu kadar s\u0131n\u0131rlamaya tabi tutulmas\u0131, h\u00fckm\u00fc uygulanamaz hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

III. SONU\u00c7
<\/strong>
Devletin, fikri m\u00fclkiyet hakk\u0131 sahiplerine yakla\u015f\u0131m\u0131nda sorunlar bulunmaktad\u0131r. S\u00f6zgelimi, \u00fclkemizde hala telif \u00fccretlerinden %17 stopaj al\u0131nmaktad\u0131r. B\u00f6ylece telif geliri gayrimenkul irad\u0131yla e\u015fde\u011ferde tutulmu\u015ftur. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde telif geliri, istisnai bir gelir olarak nitelenir. \u00dclkemizde telif gelirlerinin vergilendirilmesi yeniden ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kitap sat\u0131\u015flar\u0131nda KDV %8\u2019dir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, kitap girdilerindeki KDV oran\u0131 %18\u2019dir. B\u00f6ylece yay\u0131nc\u0131lar\u0131n devletten tahsil edemedi\u011fi %10 KDV alaca\u011f\u0131 olu\u015fmaktad\u0131r. Devletin bir yay\u0131n politikas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Yine KOSGEB, yay\u0131nc\u0131lar\u0131 imalat\u00e7\u0131 g\u00f6rmedi\u011fi i\u00e7in, bu kuru\u015fun imkanlar\u0131ndan yay\u0131nc\u0131lar yararlanamamaktad\u0131r. Yay\u0131nevlerine KOB\u0130<\/em> stat\u00fcs\u00fc tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. S\u00fcresiz yay\u0131nlar ve yay\u0131nevleriyle ilgili \u00f6zel bir yasal d\u00fczenlemeye ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r. \u00dcretim ve di\u011fer maliyetlerde, \u00f6zellikle posta giderlerinde birtak\u0131m indirimlerin yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Yine T\u00fcrk\u00e7e\u2019den yabanc\u0131 dillere yap\u0131lacak \u00e7eviriler desteklenmelidir. Bu destek, Bakanl\u0131\u011f\u0131n fikri m\u00fclkiyet sisteminden elde etti\u011fi gelirlerden sa\u011flanabilir. \u00dclkemizde kitap da\u011f\u0131t\u0131m ve pazarlamas\u0131 ise ayr\u0131 bir sorundur. Bir\u00e7ok ilde kitap\u00e7\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00fclkemizde tek ne\u015friyat kongresi 1932 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Maalesef o tarihten bug\u00fcne kapsaml\u0131 bir kongre ger\u00e7ekle\u015ftirilememi\u015ftir. Di\u011fer yandan \u00dclkemizde yay\u0131nla ilgili 10-15 y\u0131ll\u0131k uzun soluklu projeler bulunmamakta, olanlar da hayata ge\u00e7irilememektedir.<\/p>\n\n\n\n

Art\u0131k yay\u0131nc\u0131lar\u0131n, karpuz ya da domates ticareti yapmad\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131na varma zaman\u0131 gelmi\u015f, belki de ge\u00e7mektedir. Fikir ve sanat eserleri gibi bir alanda ticari faaliyette bulunmak \u00f6zellik arz etmektedir. Fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131, masa ve sandalye gibi maddi m\u00fclkiyet haklar\u0131ndan farkl\u0131 bir hukuki rejime tabidir. Bu ba\u011flamda kanun koyucu, tercihini daima eser sahibi (s\u00f6zgelimi, kitap yazar\u0131) lehine yapm\u0131\u015ft\u0131r. FSEK, eser sahibi lehine yorum kurallar\u0131yla doludur. Klasik hukuk mant\u0131\u011f\u0131 ile yakla\u015f\u0131larak sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelinemez. \u00d6rne\u011fin, bir yay\u0131nevi, herhangi bir yazarla yay\u0131n s\u00f6zle\u015fmesi yaparken, FSEK\u2019in 52. maddesini dikkate almak zorundad\u0131r. Bu ba\u011flamda yazar\u0131n; \u201cT\u00fcm mali ve manevi haklar\u0131m\u0131, telif haklar\u0131m\u0131 X yay\u0131nevine devrettim.\u201d<\/em> \u015feklindeki bir ifadenin alt\u0131na imza atmas\u0131 yeterli de\u011fildir. B\u00f6yle bir s\u00f6zle\u015fme t\u00fcm\u00fcyle ge\u00e7ersiz oldu\u011fundan yay\u0131nevi, yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 eserin korsan\u0131 durumuna d\u00fc\u015fmektedir. Yazar hangi haklar\u0131n\u0131 devrettiyse s\u00f6zle\u015fmede bunlar tek tek belirtilmelidir. Eserle ilgili her s\u00f6zle\u015fme kendine has \u00f6zellikler g\u00f6stermektedir. Bu nedenle her s\u00f6zle\u015fme tipinde dikkat edilmesi gereken hususlar birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yay\u0131nc\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131lara meslek birli\u011fi kurma imkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme bir f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirilerek yay\u0131n sekt\u00f6r\u00fc, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumada kurumsalla\u015fmaya gitmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Av. Dr. Cahit SULUK<\/strong>, E-Posta: csuluk@hotmail.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

I. G\u0130R\u0130\u015eSon zamanlarda \u00fclkemizde korsanl\u0131k bir vir\u00fcs gibi yay\u0131lm\u0131\u015f, korsan kitap, kaset ve CD gibi \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131, orijinal \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir. Hal b\u00f6yle olunca yay\u0131n, m\u00fczik ve sinema sekt\u00f6r\u00fc mali krize girmi\u015f, bu sekt\u00f6rlerde yeni yat\u0131r\u0131m yapma imkan\u0131 k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum \u00fclkemizde \u00f6zg\u00fcn kitap, m\u00fczik ya da sinema eseri meydana getirilmesini olumsuz y\u00f6nde etkilemektedir. Hemen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1807","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelink"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1807"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1808,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1807\/revisions\/1808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}