{"id":1795,"date":"2025-08-19T11:40:22","date_gmt":"2025-08-19T11:40:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lopsssdoner.com\/?p=1795"},"modified":"2025-08-19T11:40:24","modified_gmt":"2025-08-19T11:40:24","slug":"hukuk-devleti-ve-turk-ceza-hukuku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/2025\/08\/19\/hukuk-devleti-ve-turk-ceza-hukuku\/","title":{"rendered":"\u00a0HUKUK DEVLET\u0130\u00a0 VE T\u00dcRK CEZA HUKUKU"},"content":{"rendered":"\n

    Zeki Haf\u0131zo\u011fullar\u0131<\/em>
<\/strong>                                                                                                                                                                                 Ba\u015fkent \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi
                                                                                                                                                                   Ceza ve Ceza Usul\u00fc Hukuku Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n

Giri\u015f

<\/strong>Anayasa , T\u00fcrkiye Cumhuriyeti  Devletinin, bir hukuk devleti oldu\u011funu kabul etmi\u015ftir ( m.2 ). Bu h\u00fck\u00fcm mutlakt\u0131r.
Anayasa, ne bir \u015feyi haber vermekte, ne de bir dile\u011fi bildirmektedir, sadece y\u00f6netenden bir \u015feyi yapmay\u0131 veya yapmamay\u0131 emretmektedir. Y\u00f6netene yapmas\u0131 veya yapmamas\u0131 emredilen, hukuk devleti normuna uygun d\u00fczenlemeleri ve uygulamalar\u0131 yapmas\u0131d\u0131r.
Ger\u00e7ekten, madem kanunlar Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olamaz, ceza kanunlar\u0131 ve uygulamalar\u0131, Anayasan\u0131n koydu\u011fu hukuk devleti ilkesini  sa\u011flamak zorundad\u0131r.
Konumuz , Anayasan\u0131n s\u00f6z konusu bu mutlak emri kar\u015f\u0131s\u0131nda, T\u00fcrk Ceza Hukukunun, d\u00fcnden bug\u00fcne, ne durumda oldu\u011funu tart\u0131\u015fmakt\u0131r.
Ku\u015fkusuz bir bilinmeyenle di\u011fer bir bilinmeyen a\u00e7\u0131klanamaz.
B\u00f6yle olunca, ilk \u00f6nce hukuk devleti tan\u0131mlanmal\u0131, ne oldu\u011fu ortaya konulmal\u0131, sonra Ceza Hukukunun b\u00f6yle bir devletini ne kadar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tespite \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1.Hukuk Devletinin Tan\u0131m\u0131  Kapsam\u0131 ve S\u0131n\u0131rlar\u0131
<\/strong>
Anayasada hukuk devletinin a\u00e7\u0131k veya \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak bir tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f, bir yere g\u00f6ndermede bulunulmam\u0131\u015f, bu bilinir say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle olunca, hukuk devletinin tan\u0131m\u0131n\u0131, kapsam\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 doktrinden \u00e7\u0131karmak gerekmektedir.
Hukuk devleti, polis veya jandarma devletinin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak do\u011fmu\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek kendisine bir \u00e7ok nitelik eklenmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla egemenli\u011fi kullananlar, yani idare edenler kar\u015f\u0131s\u0131nda bireye, yani idare edilene g\u00fcvence sa\u011flayan, m\u00fckemmel bir hukuk\u00ee teminat cihaz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
Bug\u00fcn, hukuk devletinden, genel olarak,  b\u00fcnyesinde insan haklar\u0131n\u0131n ye\u015ferdi\u011fi, yerle\u015fti\u011fi,  geli\u015fti\u011fi ve teminatl\u0131 k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 toplumsal, ekonomik, siyasal ve hukuksal bir be\u015fer\u00ee \u00f6rg\u00fcnle\u015fme bi\u00e7imi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.(1)<\/strong>
Ancak, hukuk devletinin esas\u0131, ifadesini, kuvvet ve hukuk aras\u0131nda mevcut bulunan zorunlu bir ba\u011f\u0131nt\u0131da bulmaktad\u0131r.(2)<\/strong> Tarihte, hukuk devleti  fikri, sorumsuz, mutlak idarelerden sorumlu, denetlenebilir idarelere ge\u00e7i\u015fte  Karaavrupas\u0131  hukuk d\u00fczenlerinde ortaya konup geli\u015ftirilmi\u015ftir.(3)<\/strong>
Ger\u00e7ekten, hukuk devleti, hukuken denetlenebilen iktidarlar\u0131n keyfi iktidarlar\u0131n, hukuken sorumlu organlar\u0131n sorumlulu\u011fu olmayan organlar\u0131n yerini almas\u0131  ve nihayet hukuk d\u00fczenlerinde sadece idare edilen ki\u015filerden gelen ihlallere tepkinin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda idare eden ki\u015filerden gelen ihlallere tepkinin de d\u00fczenlendi\u011fi oranda yerle\u015fmi\u015f ve geli\u015fimini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hukuk d\u00fczenlerinde, ihlale tepki olarak m\u00fceyyide cihaz\u0131n\u0131n tabandan zirveye, yani idare edilenlerden idare edenlere do\u011fru  geni\u015fleme e\u011filimi, en ba\u015fta polis devleti ile hukuk devleti aras\u0131ndaki temel bir fark\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz, hukuk-ceza hukuku d\u00fczeninin evrimi, ifadesini, m\u00fceyyide cihaz\u0131n\u0131n kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131nda de\u011fil, ama tam tersine y\u00f6netilenden y\u00f6netene do\u011fru giderek daha \u00e7ok geni\u015flemesinde bulmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7indir ki, Devletin hukuku bir hukuk d\u00fczeninde, teminat, yani m\u00fceyyide cihaz\u0131 ne kadar \u00e7ok m\u00fckemmellik g\u00f6sterirse, o hukuk d\u00fczeni, keyfili\u011fin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak, o kadar \u00e7ok hukuk\u00ee, dolay\u0131s\u0131yla o Devlet o kadar \u00e7ok hukuk Devleti olmaktad\u0131r.(4)<\/strong>
B\u00f6yle olunca, hukuk devleti, sadece kurala kural\u0131n muhatab\u0131 idare edenlerin uymalar\u0131 ve uymamalar\u0131 halinde uymalar\u0131n\u0131n zorla sa\u011flamas\u0131 de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda kural koyan\u0131n kendisinin de, yani her d\u00fczeyde idare edenlerin de konan kurala uymas\u0131, uymamas\u0131 halinde hukuk\u00ee bir zorlanman\u0131n muhatab\u0131 olabilmesidir.(5)<\/strong>  Ger\u00e7ekten, niteli\u011fi hukuk devleti olan bir devlette, kamu yarar\u0131 g\u00f6zetilerek ki\u015filere tan\u0131nm\u0131\u015f olan baz\u0131 muafiyetler hari\u00e7,(6)<\/strong> toplumda yeri, g\u00f6revi, r\u00fctbesi, unvan\u0131 ne olursa olsun, kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesi gere\u011fi, kimse kurala uymamak hakk\u0131na sahip de\u011fildir, tersine herkes, kusurlu  davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n  neden oldu\u011fu  ihlallerin sorumlulu\u011funa katlanmak zorundad\u0131r.
O halde, hukuk devleti, devletin kural koyan, kural\u0131 uygulayan organ\u0131 ki\u015filerin, devletin hukuk d\u00fczeninin kurallar\u0131na kendiliklerinden uymalar\u0131n\u0131, uymamalar\u0131 halinde, do\u011fal olarak kuvvet-hukuk ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde,(7)<\/strong> zorla uydurulmalar\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

2. Kanun Koyucu Ceza Hukuku D\u00fczenlemeleri \u00d6ng\u00f6ren Antla\u015fma H\u00fck\u00fcmlerini Uygulamay\u0131 Savsam\u0131\u015ft\u0131r
<\/strong>
Devletin imzalayarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu\u011fu anla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerine uymas\u0131,  muhataplar\u0131n\u0131 uymaya zorlamas\u0131  hukuk devleti olman\u0131n zorunlu bir sonucudur.
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesini imzalam\u0131\u015f ve \u00fclkesinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymu\u015ftur. Anla\u015fma Devlete bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fcklemektedir. Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, anla\u015fmada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen haklar\u0131n hem ki\u015filere tan\u0131nmas\u0131d\u0131r, hem de idarenin ki\u015filere tan\u0131nan bu haklara sayg\u0131l\u0131 davranmas\u0131d\u0131r.
Ancak, ne yasama, ne de y\u00fcr\u00fctme, anla\u015fmay\u0131 uygulamak konusunda gereken titizli\u011fi g\u00f6stermekten yana olmu\u015ftur.  Ger\u00e7ekten, 1924 Anayasas\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rakal\u0131m, 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131 Devletin insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131 \/ dayal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek a\u00e7\u0131k\u00e7a “g\u00f6ndermede” bulunmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin h\u00fck\u00fcmlerinin yerine getirilmesi konusunda, her nedense yasama da,  y\u00fcr\u00fctme de gereken duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermemi\u015ftir.
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin yarg\u0131s\u0131n\u0131n kabul edilmesi ve Avrupa Birli\u011fine girme iradesinin kararl\u0131l\u0131k kazanmas\u0131 ile birlikte, Devletin t\u00fcm kurum ve kurulu\u015flar\u0131, hukuk d\u00fczenini, tabii Ceza hukuku d\u00fczenini Avrupa Birli\u011fi normlar\u0131na uydurma \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girmi\u015ftir. 
B\u00f6ylece, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti, Anayasas\u0131n\u0131n 2. maddesine uygun olarak, yasamas\u0131 ve y\u00fcr\u00fctmesi ile birlikte, kendi serbest iradesiyle kabul etti\u011fi Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ve eklerinin gere\u011fini en az\u0131ndan kural koyarak yerine getirmi\u015f olmaktad\u0131r.(8)<\/strong>
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine uzun y\u0131llar uyulmamas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla demokratikle\u015fme s\u00fcrecinde meydana gelen gecikmeler, toplumumuzun bug\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00e7\u0131kmazlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden biri olmu\u015ftur. Unutmamak gerekir ki, Devlet, serbest iradesi ile imzalad\u0131\u011f\u0131 uluslar aras\u0131 ilke anla\u015fmalar\u0131n\u0131n, her ne saik alt\u0131nda olursa olsun, \u00fclkede  y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayarak uygulamas\u0131n\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, hukuk Devleti olma niteli\u011fini zedelemi\u015f olur. <\/p>\n\n\n\n

3. Devlet \u0130daresi Memurunun Kural \u0130hlallerine Kay\u0131ts\u0131z Kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>
TCK., daha y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihlerde, 243. maddesi h\u00fckm\u00fcnde, h\u00fck\u00fcmet memurlar\u0131n\u0131n ki\u015filere i\u015fkence yapmas\u0131n\u0131 veya k\u00f6t\u00fc muamelede bulunmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.(9)<\/strong>
Hukuk d\u00fczenimiz, hukuk\u00ee bir i\u015flemin ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in, o i\u015fleme v\u00fccut veren iradenin sahih, ge\u00e7erli olmas\u0131n\u0131 aramaktad\u0131r. \u0130\u015fkence yapmak veya k\u00f6t\u00fc muamelede bulunmak suretiyle elde edilen bir irade hukuk d\u00fczenimizde “yok” h\u00fckm\u00fcndedir.
Bu hukuk\u00ee ger\u00e7e\u011fe ra\u011fmen, karakollarda  ki\u015filere i\u015fkence yap\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7o\u011fu kez bu duruma ilgisiz kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun kan\u0131t\u0131, yak\u0131n zamanda i\u015fkencenin \u00f6nlenmesi i\u00e7in CMUK’ unda yap\u0131lan esasl\u0131 de\u011fi\u015fikliklerdir.(10)<\/strong> B\u00f6ylece, zaten bilinir olan a\u00e7\u0131k\u00e7a il\u00e2n da edilerek,  i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele toplumun g\u00fcndeminden \u00e7\u0131kar\u0131lmak istenmi\u015ftir.
Bir devlette kural\u0131n muhatab\u0131 h\u00fck\u00fcmet memurlar\u0131n\u0131n, kural\u0131 ihlallerine \u00fcstlerince g\u00f6z yumulmas\u0131, yani i\u015flenen su\u00e7un takipsiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131,  o devlet d\u00fczeninin, hen\u00fcz  bir hukuk devleti d\u00fczenine kavu\u015fmu\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bir hukuk devletinde, kimsenin kanunun su\u00e7 sayd\u0131\u011f\u0131 bir fiilin i\u015flenmesini emretmek, emri alan kimsenin de b\u00f6yle bir fiili i\u015flemek hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r.
B\u00f6yle olunca, bir hukuk devletinde ne “Derin Devlet” m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ne de h\u00fck\u00fcmet memurlar\u0131n\u0131n i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 su\u00e7lar\u0131n takipsiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
Ancak,  uygulamada b\u00f6yle olmam\u0131\u015f, h\u00fck\u00fcmet memurlar\u0131n\u0131n su\u00e7a bula\u015fmas\u0131 \u00f6nlenememi\u015f, bir k\u0131s\u0131m h\u00fck\u00fcmet memurlar\u0131, kendilerinin bulduklar\u0131 ge\u00e7erli nedenlerle, bazen \u00fcstlerinin bilgisi alt\u0131nda kanunun su\u00e7 sayd\u0131\u011f\u0131 bir fiili  i\u015flemekte beis g\u00f6rmemi\u015flerdir.(11)<\/strong> Devlet idaresine bula\u015fan bir\u00e7ok “Beyaz Yaka Su\u00e7lulu\u011fu” ya takipsiz kalm\u0131\u015f, ya da davalar yeterli bilgiye ula\u015f\u0131lmadan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eksiklik, hem ki\u015filere zarar vermi\u015f, hem de aklanmayla sonu\u00e7lanan davalar “kamu vicdan\u0131n\u0131” tatmin etmemi\u015ftir.
Hukuk devleti fikriyle ba\u011fda\u015fmayan “Derin devlet” iddialar\u0131na son verilmek isteniyorsa, h\u00fck\u00fcmet memurlar\u0131na sa\u011flanan g\u00fcvencelerin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi,(12)<\/strong> ” Devlet s\u0131rr\u0131 ” hari\u00e7, idarenin \u00fcretti\u011fi her \u00e7e\u015fit bilgi ve belgeye ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.(13)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

4. Geleneksel Baz\u0131 Davran\u0131\u015flara G\u00f6z Yumularak \u015eiddetten Ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Bir Toplumun Olu\u015fturulmas\u0131na Katk\u0131da Bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r
<\/strong>
Anayasa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti “…demokratik… bir hukuk Devletidir ” derken hukuk devleti olmakla demokratik devlet olma aras\u0131nda bir ba\u011f\u0131nt\u0131 kurmu\u015ftur. Demokratiklik hukuk devleti fikrinin i\u00e7inde hayat buldu\u011fu vazge\u00e7ilmez bir temeli, bir altyap\u0131y\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.
Demokratik toplum  \u015fiddetten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir toplumdur. \u015eiddetin egemen oldu\u011fu bir toplumda demokrasinin yerle\u015fmesi ve geli\u015fmesi \u015fans\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz her toplumda su\u00e7 i\u015flenir, demokratik toplumlarda da su\u00e7 i\u015flenir. Bu toplumlarda konj\u00f6kt\u00fcrel olarak su\u00e7lar\u0131n niceli\u011fi ve niteli\u011fi de\u011fi\u015febilir. Bu durum bir toplumun \u015fiddete bula\u015fmas\u0131 ile ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.
Ger\u00e7ekten, demokratik bir toplumda, toplumun bireylerinin yeti\u015ftirildi\u011fi ortamlar, yani i\u015f, okul, aile ortamlar\u0131 \u015fiddetten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, bu toplumlarda, “Dayak”, “K\u00f6t\u00fc muamele”, “i\u015fkence” vs. bir tedip vas\u0131tas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Korku, toplumdan kovulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
T\u00fcrk toplumu \u015fiddetten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. Bunun kan\u0131t\u0131, \u00f6zdeyi\u015fler ve atas\u00f6zleri olmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten, “Dayak Cennetten \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r “, “K\u0131z\u0131n\u0131 d\u00f6vmeyen dizini d\u00f6ver”, “Kar\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131ndan sopay\u0131 karn\u0131ndan s\u0131pay\u0131 eksik etmeyiniz”, ” N\u00fbs ile yola gelmeyeni etmeli tektir- Tekdirden anlamayan\u0131n hakk\u0131 k\u00f6tektir ” vs. ifadeleri,  T\u00fcr toplumunda, hem “Daya\u011f\u0131n” muteber bir tedip vas\u0131tas\u0131 oldu\u011funu, hem de “Kad\u0131nlar\u0131n” terbiye edilebileceklerini g\u00f6stermektedir.
T\u00fcrk Ceza Kanunu, herhalde toplumu \u015fiddetten ar\u0131nd\u0131rmak amac\u0131yla, \u015eah\u0131slara kar\u015f\u0131 c\u00fcr\u00fcmler aras\u0131nda, Terbiye ve inzibat vas\u0131talar\u0131n\u0131n suiistimali ve aile efrad\u0131na kar\u015f\u0131 fena muamele c\u00fcr\u00fcmlerine yer vermi\u015ftir. Kanun, tedip hakk\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131nda ( m. 477 ), tedip vas\u0131tas\u0131 olarak kullan\u0131lan \u015feyin  “…\u015fahs\u0131n s\u0131hhatinin muhtel veya bir tehlikeye maruz olmas\u0131na sebep olma ” \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc getirerek daya\u011f\u0131 ve fena muameleyi bir tedip vas\u0131tas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekten, bug\u00fcn, ne psikiyatrisiler, psikologlar, ne pedegoklar, e\u011fitimciler,  ne de etik\u00e7iler, ahlak\u00e7\u0131lar,  daya\u011f\u0131n ve fena muamelenin ki\u015finin s\u0131hhatini muhtel etmedi\u011fini veya bir tehlikeye maruz b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131  iddia etmi\u015f de\u011fildirler.
\u00d6te yandan, Kanun,   aile bireylerinin birbirlerine kar\u015f\u0131 “rahim ve \u015fefkat ile kabili telif olmayacak surette fena muamelelerde bulunmay\u0131 ” yasaklam\u0131\u015ft\u0131r ( m. 478 ). Bu demektir ki, aile i\u00e7inde davran\u0131\u015f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc rahim ve \u015fefkattir.
Fena muameleye maruz kalan \u00e7ocuklar \u00fczerindeki velayet veya vesayet hakk\u0131 hakim h\u00fckm\u00fcyle kald\u0131r\u0131labilir ( m. 479 ).
Kocan\u0131n kar\u0131 \u00fczerinde terbiye hakk\u0131 yoktur. E\u015fler haklar\u0131nda ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinde e\u015fittirler. Ancak su\u00e7un takibi kar\u0131 veya kocan\u0131n \u015fikayetine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 
1926 y\u0131l\u0131nda bu yana hep y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan bu h\u00fck\u00fcmler, her nedense ya hi\u00e7 uygulanmam\u0131\u015f, ya da yeterince uygulanmam\u0131\u015ft\u0131r. Su\u00e7lar\u0131 takiple g\u00f6revli makamlar gereken \u00f6zeni g\u00f6stermemi\u015fler, bu su\u00e7lara kay\u0131ts\u0131z kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle fena muameleye maruz kalan kar\u0131n\u0131n \u015fikayet hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131nda Devlet idaresi toplumsal, ekonomik imkanlar sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r.  Son zamanlarda ailede kar\u0131, koca, \u00e7ocuklar ve \u00f6teki bireyleri korumaya y\u00f6nelik olarak \u00e7\u0131kar\u0131lan kanunun pek fazla i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.(14)<\/strong>
K\u0131sacas\u0131, Devlet idaresi, hukuk devletinin temelini olu\u015fturan demokratik toplum s\u00fcrecinin  ba\u015flamas\u0131na ve kal\u0131c\u0131 olmas\u0131na pek fazla katk\u0131da bulunmam\u0131\u015f, b\u00f6ylece hukuk Devleti d\u00fczeniyle ba\u011fda\u015fmayan bir tutum i\u00e7inde olmu\u015ftur.
\u015eiddetten egemen oldu\u011fu bir ortamda yeti\u015ftirilen ve e\u011fitilen kimseler, demokratik bir toplumun olu\u015fmas\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla hukuk Devletinin ger\u00e7ekle\u015fmesine katk\u0131da bulunamazlar.  B\u00f6ylesi bir toplumsal d\u00fczende en temel ilkeler bile ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmaya mahk\u00fbmdur.<\/p>\n\n\n\n

5. Siyasi \u0130ktidarlar Demokratik, Laik, sosyal Hukuk Devleti D\u00fczenini Ter\u00f6re ve Ter\u00f6rizme Kar\u015f\u0131 Koruma Konusunda Yeterli Titizli\u011fi G\u00f6sterememi\u015ftir.
<\/strong>
Sadece Birle\u015fmi\u015f Milletler Evrensel Beyannamesiyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bizim de taraf oldu\u011fumuz Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ( m.17 ) kimseye “H\u00fcrriyeti yok etme h\u00fcrriyeti” tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa, 5, 13, 14. maddelerinde  herkese temel hak ve h\u00fcrriyetlerin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131, bunlar\u0131n \u00f6zlerine dokunulacak bir bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n yasaklam\u0131\u015f, Devletin temel amac\u0131n\u0131n “…Cumhuriyeti ve Demokrasiyi korumak…” oldu\u011funu h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.
Herkes kabul etmektedir ki, bug\u00fcn demokratik toplum, hukuk, Devlet d\u00fczenlerinin yegane d\u00fc\u015fman\u0131, ter\u00f6r ve ter\u00f6rizmdir. Demokratik, laik, sosyal hukuk devleti, e\u011fer varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek istiyorsa, toplumsal, ekonomik, siyasal ve hukuksal de\u011ferlerini  ter\u00f6re ve ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 korumak zorundad\u0131r.
Anayasan\u0131n 5. ve 14. maddelerinde Devlete y\u00fckledi\u011fi bu \u00f6dev, g\u00fcn\u00fcn modas\u0131 olarak, “Militan demokrasi” s\u00f6z\u00fc ile ifade edilmektedir.
Siyasi iktidarlar, uzun s\u00fcre ter\u00f6r\u00fc ciddiye almam\u0131\u015f; hatta ter\u00f6rde tercih yapm\u0131\u015f; dinci, \u0131rk\u00e7\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmada ter\u00f6r\u00fc vas\u0131ta k\u0131lan solcu ter\u00f6r ile sava\u015fmaya elveri\u015fli ve yeterli toplumsal,  siyasal, hukuksal bir m\u00fccadele cihaz\u0131 olu\u015fturamam\u0131\u015ft\u0131r.
T\u00fcrk Ceza hukukunun temel g\u00f6revi, Anayasada  mutlak de\u011ferler olarak belirlenen ( m. 1, 2, 3, 4 )  toplumun varl\u0131\u011f\u0131na v\u00fccut veren \u015fartlar\u0131 teminat alt\u0131na almak ve toplumun geli\u015fmesini sa\u011flamakt\u0131r. B\u00f6yle olunca,  Ter\u00f6rle m\u00fccadeleye elveri\u015fli olmayan, m\u00fccadelede yetersiz kalan bir ceza hukuku, herhalde  korumakla zorunlu oldu\u011fu hukuk Devletinin teminat\u0131 olamaz.
Anayasa, kurallar\u0131n\u0131n muhatab\u0131 ki\u015fileri, devlet y\u00f6netimi konusunda bilgilendirmek i\u00e7in konulmam\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa kurallar\u0131, en ba\u015fta Kanun koyucu olmak \u00fczere, muhataplar\u0131na belli bir bi\u00e7imde davranmay\u0131 emretmektedirler. Siyasi iktidarlar Anayasan\u0131n emrine uymaya zorunludurlar. Bu hukuk Devleti ilkesinin zorunlu sonucudur. 
Bug\u00fcn demokratik, laik, sosyal hukuk Devleti i\u00e7in “a\u011f\u0131r ve muhakkak bir tehlike”ortada mevcutken (TCK. m.49 ), siyasi iktidarlar\u0131n h\u00e2l\u00e2 tehlikeyi gidermeye elveri\u015fli ve ayr\u0131ca yeterli bir “toplumsal savunma cihaz\u0131n\u0131” \u00fcretememi\u015f olmalar\u0131, Anayasan\u0131n emrinin s\u00f6zde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla hukuk Devleti ilkesinin gere\u011fince ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

6. Sonu\u00e7
<\/strong>
Hukuk devleti, hukuka ba\u011fl\u0131 devlet y\u00f6netimi, keyfi devletin, keyfi devlet y\u00f6netiminin kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r.
Hukuk Devleti, koydu\u011fu kurala en ba\u015fta kendi uyan, uymayan\u0131 da zorla uyduran devlettir.
Bir Hukuk devletinde, kamu erkini kullanan herkes, kiminin dedi\u011finin tersine Tanr\u0131ya de\u011fil, egemenli\u011fin mutlak sahibi ulusa, ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde hesap vermek zorundad\u0131r.
Siyasi sorumluluk, ceza sorumlulu\u011funu ortadan kald\u0131rmaz.
B\u00f6yle olunca, bir devlet d\u00fczeninde, ceza m\u00fceyyidesi, idare edilenler yan\u0131nda, ayn\u0131 ko\u015fullarda idare edenlere de uygulanabiliyorsa, elbette uygulanabildi\u011fi oranda, o devlet bir hukuk devletidir.
Baz\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 muafiyetler olmakla birlikte, \u00fclkemiz,  bu a\u00e7\u0131dan,  Anayasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuk Devleti ilkesini sa\u011flamaktad\u0131r.
Ancak, uygulamada \u00f6nemli aksakl\u0131klar olmu\u015ftur.
H\u00e2l\u00e2 kollukta i\u015fkence yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, k\u00f6t\u00fc muamelede bulunuldu\u011fu  iddialar\u0131 vard\u0131r. TBMM’ inde “\u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu” kurulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen,  iddialar\u0131n ger\u00e7eklik de\u011feri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lamam\u0131\u015f, Devlet “derin Devlet” itham\u0131 alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, hatta \u00e7o\u011fu kez su\u00e7 i\u015fleyen kolluk g\u00f6revlileri korunmu\u015ftur.
TCK’ un  ilerici karakteri g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f, \u00e7a\u011fa uymayan baz\u0131 geleneksel davran\u0131\u015flar korunmu\u015f, dayak  bir tedip vas\u0131tas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lamam\u0131\u015f, aile i\u00e7inde rahim ve \u015fefkat hakim k\u0131l\u0131namam\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla ki\u015finin i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ortam \u015fiddetten ar\u0131nd\u0131r\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, hukukun uygulanmas\u0131nda gereken titizli\u011fin g\u00f6sterilmedi\u011fini, hukukun etkin k\u0131l\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6ylece hukuk Devletinin beklenen d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini g\u00f6stermektedir.
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine taraf olan Devlet, gerek 1961 gerekse  1982 Anayasas\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6ndermede bulunmas\u0131na ra\u011fmen, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin yarg\u0131s\u0131n\u0131 kabul edinceye kadar, s\u00f6z konusu bu s\u00f6zle\u015fmeyi g\u00f6rmezlikten gelmi\u015f, uygulamam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, Kanun koyucu, kendi koydu\u011fu kurala uymayarak hukuk Devleti ilkesini ihlal etmi\u015ftir.
Anayasan\u0131n mutlak emrine ra\u011fmen, siyasi iktidarlar, h\u00e2l\u00e2 demokratik, laik sosyal hukuk devleti d\u00fczenini y\u0131kmak isteyen ter\u00f6rizm faaliyetlerini \u00f6nlemeye, bast\u0131rmaya elveri\u015fli ve yeterli bir toplumsal savunma cihaz\u0131n\u0131 olu\u015fturamam\u0131\u015ft\u0131r.
Hangi ideolojik veya inan\u00e7sal k\u0131l\u0131kta ortaya \u00e7\u0131karsa \u00e7\u0131ks\u0131n, ter\u00f6r ve ter\u00f6rizm, demokratik, laik, sosyal hukuk Devletinin, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 sonunda bireyin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

D\u0130PNOTLAR:
(1) Hukuk Devleti,Tan\u0131m\u0131, www.hukukdevleti.com, Kaynak: Temel Biritannika, Cilt 11, s . 262-263.
(2) Ger\u00e7ekten, hukuk ile kuvvet aras\u0131nda bulunan ba\u011f\u0131nt\u0131 \u00e7ok karma\u015f\u0131kt\u0131r. Burada, konu ile ilgisi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bu ba\u011f\u0131nt\u0131 ortaya konulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.
Her hukuk d\u00fczeninde tabandaki normlardan zirvedeki normlara \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kuvvetin hukuku uygulamaya d\u00f6n\u00fck oldu\u011fu safhada kuvvetin hukuk meydana getirmeye yarad\u0131\u011f\u0131 safhaya ve \u00f6yleyse zaten mevcut bir hukukun m\u00fceyyidesi olarak kuvvet kavram\u0131ndan, ileride ge\u00e7erli olacak bir hukukun meydana getirilmesi olarak kuvvet kavram\u0131na ge\u00e7ilmektedir. Hukuk d\u00fczeninin alt zeminlerinden en \u00fcst zeminlerine bu ge\u00e7i\u015fte, hukuk-kuvvet ili\u015fkisinin, azar azar hangi noktada meydana geldi\u011fi pek kestirilemeyen bir yer de\u011fi\u015fimi meydana gelmektedir. \u00d6yle ki, en alt zeminlerde kuvvet hukukun, en \u00fcst zeminlerde ise hukuk kuvvetin hizmetinde olmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir hukuk sisteminde tabandan tepeye do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda  ( bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 salt hukuki bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r ) bir kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcne riayet edilmesi i\u00e7in cebr\u00ee bir iktidar: bunun tersi olarak, tepeden tabana do\u011fru bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda  ( bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 salt siyas\u00ee bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r ) icraatta bulunabilmesi i\u00e7in iktidar\u0131n muhatap oldu\u011fu bir kurallar sistemi b\u00fct\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir (Haf\u0131zo\u011fullar\u0131, Ceza Normu, Normatif Bir Yap\u0131 Olarak Ceza Hukuku D\u00fczeni, Ankara 1996, s . 157 vd.  dpnot. 13 ).
(3) Bobbio, Teoria della norma giuridica, Torino 1958, s .
(4) Bobbio, Age., s . 209 vd.
(5)
(6)
(7) Ger\u00e7ekten, normatif hiyerar\u015fi i\u00e7inde, \u00fcstte olan normlar\u0131n ihlallerinin bir m\u00fceyyideye ba\u011flanm\u0131\u015f  olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir. Normatif hiyerar\u015fide sistemin tepesindeki normlar\u0131n m\u00fceyyidelerinin eksikli\u011fi ne bir \u00e7eli\u015fkidir, ne de bir varsay\u0131md\u0131r, tersine t\u00fcmden do\u011fal bir olgudur. Zira m\u00fceyyidenin uygulanmas\u0131 zorlay\u0131c\u0131 bir hukuki cihaz\u0131, zorlay\u0131c\u0131 bu hukuki cihaz bir egemeni, bir iktidar\u0131, yani normu koyan ile norma uymaya zorunlu olan aras\u0131ndaki emredici bir kuvvet alan\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bir otorite alan\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, do\u011fald\u0131r ki, normatif hiyerar\u015fi i\u00e7inde ast normlardan \u00fcst normlara gidildik\u00e7e, giderek iktidar\u0131n kayna\u011f\u0131na yakla\u015f\u0131lmakta ve kayna\u011fa yakla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a da, normu koyanla norma uymaya zorunlu olan aras\u0131ndaki otorite alan\u0131 daralmaktad\u0131r. B\u00f6ylece, iktidar\u0131n bizzat kayna\u011f\u0131na var\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 “Kurucu iktidar” denen \u00fcst\u00fcn iktidara ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda,  zorlay\u0131c\u0131 bir kuvvet art\u0131k   t\u00fcmden m\u00fcmk\u00fcn olmamakta, dolay\u0131s\u0131yla zorlay\u0131c\u0131 hukuk\u00ee cihaz, kuvvet ve kudretini yitirmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc  s\u00f6z konusu bu durumda, zorlay\u0131c\u0131 kuvveti zorlamak m\u00fcmk\u00fcn olsayd\u0131, bu iktidar art\u0131k \u00fc\u015ft\u00fcn iktidar olmazd\u0131 ( Haf\u0131zo\u011fullar\u0131, Age., s . 157 ).
(8) Uyum paketleri
(9) \u0130lk kanun metnini koy. Zanardelliyi koy.
(10) De\u011fi\u015fiklikleri i\u015fle Avukat bulundurma, delil saymama vs.
(11) Susurluk, \u00d6\u011frencilere \u0130\u015fkence, Banka davalar\u0131
(12) Memurlar\u0131n Yarg\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun
(13) e Devlet, yeni \u00e7\u0131kan bilgi edinme hakk\u0131 kanunu.
(14) 1998\/4320 say\u0131l\u0131 Ailenin Korunmas\u0131na Dair Kanun. Ger\u00e7ekten, Ceza Kanununun s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, “aile i\u00e7i \u015fiddet” fiillerini kovu\u015fturmada Cumhuriyet Bassavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6revlendirildi\u011fi bu kanunun kapsam\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemek, ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamak pek kolay g\u00f6z\u00fckmemektedir. Kanun koyucunun, bu kanunu haz\u0131rlarken Ceza Kanununu  g\u00f6rememi\u015f olmas\u0131 anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zeki Haf\u0131zo\u011fullar\u0131                                                                                                                                                                  […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1795","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelink"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1795"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1796,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1795\/revisions\/1796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.abchukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}